H < 18^m olan yer'e yakın asteroitlerin fiziksel ve dinamik özelliklerinin araştırılması ve (2059) baboquivarı asteroidinin analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORHAN ERECE

Danışman: Murat Kaplan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Yer'e Yakın Asteroitler (YYA'lar) içerisinden mutlak parlaklığı H < 18^m olanların fiziksel ve dinamik özellikleri araştırılmıştır. Güneş sistemi içerisindeki dinamik yollar ortaya çıkarılmaya çalışılmış, tayf türlerine göre gruplar incelenmiş ve ortak bir kökene sahip olabilecek YYA ikilileri ortaya çıkarılarak detaylı olarak paylaşılmıştır. Ayrıca, fotometrik, tayfsal ve polarimetrik gözlem teknikleriyle elde edilen veriler kullanılarak H < 18^m bir YYA olan (2059) Baboquivari asteroidinin ilk kez fiziksel özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Uzun dönme periyoduna sahip olan Baboquivari'nin fotometrik verilerindeki tuhaflıkların yanı sıra, elde edilen farklı fiziksel yaklaşımların da katkısıyla ana eksen etrafında dönmeyen, diğer bir deyişle yalpalayan bir asteroit olabileceği ortaya koyulmuştur. Yan ürün olarak, asteroit fotometrisi için geliştirilen algoritmanın ve bu algoritmanın uygulanabilmesi için geliştirilen PhoPS yazılımının tüm detayları tez içerisinde paylaşılmıştır. Aynı zamanda, geliştirilen bu algoritma sonucunda ortaya çıkarılan, T100 teleskobunda elde edilen görüntülerde, sıfır-nokta parlaklığının görüntü merkezine olan uzaklığa bağlı doğrusal değişimi tüm detaylarıyla gösterilmiştir.