Akdeniz Üniversitesi öğrencilerinin okul terki durumlarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERPİL ŞAHAN

Danışman: Kemal Kayıkçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Akdeniz Üniversitesi öğrencilerinin okulu terk durumunun tespit edilmesidir. Bu araştırma karma yöntemle hazırlanmıştır. Araştırmanın nicel kısmını Akdeniz Üniversitesi Öğrenci İşlerinden alınan ve son 5 yılda (2018-2023) okulu terk eden öğrenci bilgilerinden oluşan verilerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel bölümünde araştırmacılar tarafından hazırlanan sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma grubunu Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesinde son 5 yılda okulu bırakan 14 öğrenci ve şu anda üniversitede görev yapan 6 yönetici olmak üzere 20 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma sonuçları, okul terki durumunun yükseköğretimde yaygınlığına işaret etmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; Akdeniz üniversitesinde son 5 yılda aktif öğrenci sayısı azalmış ve okul terk oranı ortalaması %10,7 olarak hesaplanmıştır. Erkek öğrencilerin okul terk oranın kız öğrencilerin okul terk oranından yüksek olduğu görülmüştür. Fakülteler açısından ise okul terk oranının Mühendislik ve İlahiyat Fakültesinde daha yüksek olduğu; Tıp ve Hukuk Fakültesinde daha az olduğu elde edilmiştir. Akdeniz Üniversitesinde son 5 yılda okul terk sebeplerinin: azami öğrenim süresini dolduran, kendi isteği, azami sürede son sınıf olmayan, kayıt yenilememe, başarısızlık, diğer ve yönetim kurulu kararı ile okuldan ayrıldıkları ve en fazla okul terkinin azami öğrenim süresini doldurma sebebiyle yaşandığı belirlenmiştir. Katılımcıların, ekonomik nedenleri, okul kaynaklı nedenleri ve bireysel nedenleri okuldan ayrılma nedeni olarak belirttikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların ekonomik neden olarak "maddi imkânsızlıklar ve kalacak yer sorunu olmasını" sebep olarak belirttikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların okuldan kaynaklanan neden olarak "atamalarının yapılmayacağını düşünmeleri, öğretim elemanlarının tutumu, uygulanan öğretim yöntemlerinin yetersizliği ve sosyal ortamların yetersizliği" gibi nedenleri okul terki nedeni olarak belirtikleri tespit edilmiştir. Bireysel nedenler olarak "bölümü bilinçli olarak seçmemeleri, başka bölümleri kazanmaları, öğrencilerin okul ortamına uyum sağlayamamaları, memur olarak işe başlamaları ve evlilik" gibi nedenleri okul terki nedeni olarak belirtikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu okul terkinin kendilerini olumlu etkilediğini söylemiş ve bu durumu iş hayatına erken atıldıklarını ve sevdikleri işi yapma imkânı bulduklarını belirterek açıklamışlardır. Okul terkinin kendilerini olumsuz etkilediğini belirten katılımcıların ise "zaman kaybım oldu, ekonomik özgürlüğü sağlayamadım ve hayalindeki mesleği yapamadım" dedikleri tespit edilmiştir. Öğrenci katılımcıların bazıları okul terkini önlemek için okuldan destek aldıklarını belirtirken çoğunluğunun destek almadıklarını belirttikleri ve yönetici katılımcılar öğrencilerin okul terkini önlemek için çaba göstermediklerini belirttikleri tespit edilmiştir. Okul terkini önleme konusunda katılımcıların: Okul rehberlik servisi destek olmalı, Burs imkânları arttırılmalı, Okul içerisinde iş olanakları arttırılmalı, Kalacak yer sorunu çözülmeli, Mezuniyet sonrası atanma garantisi olmalı, Oryantasyon çalışmaları önemsenmeli, Danışmanların görev alanı genişletilmeli şeklinde önerileri olduğu tespit edilmiştir.