Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde 01 ocak 2015 - 01 ocak 2021 tarihleri arasında 'idiyopatik intersitisyel pnömoni' tanısı konulan hastalarda sağ kalımı etkileyen faktörlerin retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURBAT AMIRASLANOV
Danışman: Hülya Dirol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde 01 Ocak 2015 - 01 Ocak 2021 tarihleri arasında IIP tanısı alan hastaların, demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), sigara içme özellikleri, mesleksel ve çevresel maruziyetleri, komorbiditeleri, solunumsal semptomları, spirometrik solunum fonksiyon testleri, karbonmonoksit diffüzyon testleri, 6 dakika yürüme mesafe testleri, IIP tedavisinde kullandığı ilaçları ve bunlarla 1 yıllık, 3 yıllık ve 5 yıllık sağ kalım arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'nde 01 Ocak 2015 - 01 Ocak 2021 tarihleri arasında 18 yaş üzeri IIP tanısı konulan hastalar çalışmaya dahil edildi. Histopatolojik örnekleme önerilmesine rağmen örneklemeyi kabul etmeyen veya IIP tanısı konulduktan sonra uzun süreli takibi olmayan hastalar araştırmaya dahil edilmemiştir. Bulgular: Çalışmamıza IIP tanısı alan toplam 342 hasta dahil edildi. Hastalarının yaş ortalaması 65,4 ± 11,3, ortancası 66 (min=26 – max=92) olarak saptandı. 156 (%45,6) hasta 65 yaşın altında ( 0,05). Hastaların 68'i (%19,8) NSIP, 197'si (%57,4) IPF, 12'si (%3,5) RB-ILD, 17'si (%5) DIP, 26'sı (%7,6) COP, 13'ü (%3,8) LIP, 2'si (%0,6) PPFE ve 8'i (%2,3) sınıflandırılamayan gruba ait olduğu saptandı. Hastaların 99'u (%28,9) hayatında hiç sigara içmeyen, 208'i (%60,6) sigara kullanımını bırakan, 35'i (%10,2) halen sigara içmeye devam eden bireyler olarak bulundu. Hastaların başvuru sırasındaki solunumsal semptomlarına bakıldığında; 266'sında (%77,8) dispne, 262'sinde (%76,6) öksürük, 30'unda (%8,8) göğüs ağrısı, 62'sinde (%18,1) balgam, 3'ünde (%0,9) hemoptizi şikayetlerinin olduğu belirlendi. Solunum fonksiyon testlerinde FVC (LT) düzeyi 2,42 ± 0,82, % FVC oranı ortalaması %71,2 ± 17,7, FEV1 (LT) düzeylerinin ortalaması 2,19 ± 0,73, FEV1/FVC oranı için ortalama 90,1 ± 7,19, % DLCO ortalaması %59,98 ± 19,1, DLCO/VA değerleri için ortalama 89,81 ± 21,85, Altı Dakika Yürüme Testi (6DYT) mesafe bulguları ortalama 323,59 ± 117, İstirahat değerleri ortalaması 94,89 ± 3,63, 6DYT sonrası SpO2 değerleri ortalaması 91,39 ± 5,18 olarak saptandı. Eforla desatürasyon görülen hasta sayısı 197 (%57,4), desatürasyon görülmeyen hasta sayısı 119 (%34,7) olarak belirlendi. Hastaların mortalite oranlarında 209'unun (%61,1) hayatta olduğu, 133'ünün (%38,9) eksitus olduğu görüldü. Hastaların genel sağkalım analizlerine bakıldığında; 1 yıllık sağkalımın %90,9, 3 yıllık sağkalımın %73,5, 5 yıllık sağkalımın %52,7 olduğu belirlendi. 65 yaş altı hastaların ortalama sağkalım sürelerinin 50,55 ± 1,33 ay olduğu, 65 yaş ve üzeri hastaların ortalama sağkalım sürelerinin 44,47 ± 1,48 ay olduğu saptandı. Hastaların sigara öykülerine göre sağkalım hızları karşılaştırıldığında 1, 3 ve 5 yıllık sağkalım oranlarının hiç sigara kullanmamış hastalarda sırasıyla %85,9, %65,6 ve %44,1 iken, sigara kullanımını bırakmış olan hastalarda sırasıyla %91,8, %74,1 ve %53,3, aktif içici olan hastalarda ise sırasıyla %97,1, %91,4 ve %70 olduğu görüldü. Hastaların tanı yöntemine göre sağkalım hızlarına bakıldığında 1, 3 ve 5 yıllık sağkalım oranları radyolojik yöntemle tanı alanlarda sırasıyla %89,6, %68,8 ve %46,9 iken, histolojik yöntemle tanı alan hastalarda sırasıyla %93, %80,5 ve %60,8 olarak belirlendi. Ortalama sağkalım süreleri FVC (%) değeri %50'nin üzerinde olanlarda 49,26 ± 1,03 (47,26 – 51,27) ay iken, %50 ve altında olan hastalarda 31,58 ± 3,47 (24,78 – 38,39) ay olarak saptandı. DLCO değeri %40'nin üzerinde olanlarda 51,96 ± 0,99 (50,02 – 53,90) ay iken, %40 ve altında olan hastalarda 35,39 ± 3,35 (28,83 – 41,95) ay olduğu belirlendi. 6DYT mesafesi 250 m'nin üzerinde olan hastalarda 52,26 ± 1,07 (50,17 – 54,35) ay iken, 250 m ve daha kısa olan hastalarda 40,44 ± 2,52 (35,5 – 45,39) ay olduğu bulundu. Ortalama sağkalım süreleri desatüre olmayan hastalarda 55,36 ± 1,13 (53,14 – 57,56) ay iken, desatüre olan hastalarda 42,75 ± 1,44 (39,93 – 45,57) ay olarak saptandı. Ortalama sağkalım süreleri SpO2 düzeyleri %90'nın üzerinde olan hastalarda 53,47 ± 1,07 (51,37 – 55,58) ay iken, SpO2 düzeyleri %90 ve altında olan hastalarda 41,8 ± 2,09 (37,70 – 45,90) ay olduğu belirlendi. Sonuç: İdiyopatik interstisyel pnömonilerde mortalite yüksektir. Çalışmamızda, hastaların >65 yaş olması, patolojik örnekleme olmadan sadece radyolojik olarak tanı konulması, eşlik eden hipertansiyon, kardiyovasküler hastalık, KOAH ve malignitenin olmasının, DLCO değerinin ≤ %40, FVC değerinin < beklenenin %50 , 6 DYT 'inde yürüme mesafesinin < 250 metre olması ile istirahat SpO2 değerinin < %90 olması ve eforla oksijen satürasyonunda düşüklük olmasının sağ kalım riskini arttırdığı saptandı. Ancak bunlardan sadece malignite varlığı, DLCO' nun ≤ %40 olması ve eforla oksijen desaturasyonunda düşüklük saptanmasının anlamlı olduğu gösterildi. Anahtar Kelimeler: İdiyopatik İnterstisyel Pnömoniler, Diffüz Parankimal Akciğer Hastalıkları