Akçay havzası aşağı çığırının (Antalya-Finike) kuraklık özelliği ve su hasadı yapılabilecek potansiyel alanların belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN AÇIKGÖZ

Danışman: Ebru Akköprü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akçay havzası aşağı çığırı (Finike/ Antalya) kuraklık özelliği ve su hasadı yapılabilecek potansiyel alanların belirlenmesi konulu yüksek lisans tez çalışmasında iklim, küresel iklim değişikliği, iklim değişikliğinin neden olduğu afetler ve kuraklık üzerinde detaylı bir çalışma yapılmıştır. Bir bölgenin kuraklık özelliğinin belirlenmesinde yardımcı olan bazı kuraklık indisleri üzerinde durulmuş ve en yaygın olarak kullanılan standartlaştırılmış yağış indisi ile çalışma alanı olarak belirlenen "Akçay havzası aşağı çığırının" kuraklık özelliği tespit edilmiştir. Daha sonra çalışma konusunun ikinci adımı olan su yönetimi, su kaynakları ve su hasadı sistemlerine değinilmiştir. Bu sistemlerin kurulması noktasında en fazla verimin nereden elde edilmesinin hesaplanmasında çeşitli yöntemler ve araçlara başvurulmuştur. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kulanılmıştır. Bu yöntem çok kriterli karar verme yöntemlerinden biridir. Ayrıca mekânsal analizin yapılması için araç olarak kullanılan coğrafi bilgi sistemleri, su hasadı yapılabilecek potansiyel alanların belirlenmesi noktasında çalışmanın tamamlanmasına yardımcı olmuştur. Öncelikli olarak AHP yönteminin kullanılması noktasında alanın coğrafi ve meteorolojik özellikleri de gözetilerek 6 kriter belirlenmiştir. Bu kriterler: Arazi kullanımı, akarsu mesafe durumu, jeoloji, eğim, yağış miktarı ve sıcaklık olmuştur. Kriter ağırlıkları analitik hiyerarşi prosesi yöntemi ile hesaplanarak, en fazla önemi yağış kriterinin aldığı daha sonra sırasıyla eğim, akarsu mesafe, jeoloji, sıcaklık ve arazi kullanımının aldığı görülmüştür. Bu kriterlerin her biri için coğrafi bilgi sistemleri aracılığıyla sınıflandırılmış haritalar oluşturulmuş ve ağırlıklı çakıştırma analizi yapılmıştır. Çalışmanın geneline bakılacak olursa, inceleme alanının su hasadı yapmak için %23 oranında kuvvetli derecede uygun alanın olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra orta derecede uygun, düşük derecede uygun ve hiç uygun olmayan alanlar da mevcuttur. Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, kuraklık, yağmur suyu hasadı, ahp, cbs