Kültürlerarası iletişim bağlamında sağlık iletişimi: Antalya ilindeki göçmenlere yönelik bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZİYA ÖZTAŞ
Danışman: Zuhal Gök Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Türkiye'nin Antalya ilinde yaşayan göçmenlerin sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde karşılaştıkları iletişim sorunlarını ve bu sorunların sağlık hizmetlerine erişimlerini nasıl etkilediğini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, Antalya ilindeki göçmen nüfusun sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde yaşadıkları iletişim sorunlarını, bu sorunların sağlık iletişimi bağlamında nasıl bir etki yarattığını ve göçmenlerin bu süreçteki deneyimlerini değerlendirmektir. Göçmenlerin sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde yaşadıkları deneyimlerin, sağlık hizmetlerinin etkinliği ve göçmenlerin topluma entegrasyonu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu bağlamda, araştırmada göçmenlerin sağlık iletişimiyle ilgili algı ve memnuniyet düzeyleri değerlendirilmiştir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve Antalya ilinde yaşayan 385 göçmene anket uygulanmıştır. Anket, sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde yaşanan dil ve kültürel farklılıklar, hasta-hekim iletişimi, sağlık hizmetlerinin sunumu ve genel memnuniyet gibi konuları kapsayan sorulardan oluşmuştur. Anket sonuçları, sağlık iletişimi boyutları altında (sağlık sisteminden memnuniyet, dil, kültürel farklılıklara saygı, zaman, tercüman kullanımı, sağlık sisteminde yerlilik ve göçmen kökenli olma) kategorize edilerek analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans analizi, bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Bu testler, cinsiyet, yaş grubu, eğitim durumu ve göçmenlerin geldikleri bölgelere göre sağlık hizmetlerine erişim ve memnuniyet düzeylerindeki farklılıkları belirlemek amacıyla uygulanmıştır. Araştırmada, sağlık personeli ile göçmenler arasındaki iletişimde dil ve kültürel farklılıkların belirleyici olduğu, bu farklılıkların sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecini zorlaştırdığı tespit edilmiştir. Göçmenler, hizmetlerin tüm bireylere eşit olarak sunulmasına rağmen, toplumsal ve kültürel farklılıklar nedeniyle eşit hizmete erişimde engellerle karşılaştıklarını belirtmiştir. Dil sorunu, göçmenlerin sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde karşılaştıkları en büyük engellerden biri olarak ortaya çıkmıştır. Türkçe dil bilgisi seviyesi düşük olan göçmenler, sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde daha fazla zorluk yaşamış ve hizmetlere erişimde daha fazla engel hissetmiştir. Aynı dili konuşan hekimlerle iletişim kurabilen göçmenlerin topluma entegrasyon süreçlerinin daha kolay olduğu ve sağlık hizmetlerinden daha yüksek memnuniyet duydukları belirlenmiştir. Kültürel farklılıklara saygı ve sağlık hizmetlerinin sunumu açısından da göçmenler arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Göçmenlerin büyük bir kısmı, sağlık personelinin kültürel farklılıklara yeterince saygı göstermediğini belirtmiştir. Bu durum, göçmenlerin sağlık hizmetlerine güvenini ve hizmetlerden memnuniyetini olumsuz etkilemiştir. Ayrıca, sağlık hizmetlerinde tercüman kullanımının yetersiz olduğu ve bu yetersizliğin hasta-hekim iletişimini olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Tercüman kullanımı ihtiyacının karşılanmaması, göçmenlerin sağlık sorunlarının tam olarak anlaşılmasını ve uygun tedaviye erişimini zorlaştırmaktadır. Yaş grupları arasında yapılan analizler, yaşlı göçmenlerin (56 yaş ve üzeri), genç göçmenlere göre sağlık sisteminden daha memnun olduklarını ortaya koymuştur. Genç göçmenler (25 yaş ve altı), dil konusunda daha fazla sorun yaşadıklarını ve sağlık hizmetlerinden memnun olmadıklarını belirtmiştir. Eğitim durumu da sağlık hizmetlerinden yararlanma ve memnuniyet düzeyini etkilemektedir. Türkiye'de eğitim gören göçmenler, sağlık hizmetlerinden daha memnun olduklarını ifade etmişlerdir. Bu araştırma, göçmenlerin sağlık hizmetlerinden yararlanma süreçlerinde karşılaştıkları iletişim sorunlarını ve bu sorunların sağlık hizmetlerine erişim ve memnuniyet üzerindeki etkilerini ortaya koyarak literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Bulgular, göçmen sağlığı politikalarının geliştirilmesi ve sağlık iletişimi stratejilerinin iyileştirilmesi açısından sağlık otoritelerine önemli bilgiler sağlamaktadır. Bulgular göçmenlere yönelik sağlık iletişimi politikalarının, dil ve kültürel farklılıkların göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, göçmenlerin sağlık hizmetlerine erişim süreçlerinde karşılaştıkları iletişim sorunlarını ve bu sorunların sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeylerine etkisini ortaya koymaktadır. Dil ve kültürel farklılıkların, sağlık hizmetlerine erişim ve memnuniyet üzerinde önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Sağlık iletişimi politikalarının, göçmenlerin dil ve kültürel ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi ve bu ihtiyaçların sağlık hizmetlerinde dikkate alınması gerekmektedir. Bu çalışmanın bulgularının, sağlık otoriteleri için politika geliştirme ve uygulama sürecinde rehber niteliği taşıması temenni edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık iletişimi, Kültürlerarası iletişim, Göçmen sağlığı, Dil engeli, Kültürel farkındalık, Sağlık hizmetleri erişimi, Hasta-hekim iletişimi, Tercüman kullanımı.