Sarıkaya yaban hayatı geliştirme sahası ve çevresinin (Antalya) alfa tür çeşitliliğinin hesaplanması ve değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ÖZ

Danışman: Candan Aykurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, bitki çeşitliliği açısından Türkiye'nin en zengin bölgelerinden biri olan Sarıkaya Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve çevresinin (Antalya) alfa türü çeşitliliğinin belirlenmesi ve bitki çeşitliliği ile çevresel faktörler arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Deniz seviyesinden başlayarak tüm akdeniz vejetasyon katları bu bağlamda değerlendirilmiş ve çalışma kapsamında 104 alan örneklenmiştir. Tüm alanlardan 4500-5000 civarında takson kaydedilmiş ve toplam 931 farklı bitki taksonu tespit edilmiştir. Örnek alanların alfa çeşitlilik değerleri BİÇEB programı kullanılarak Shannon-Wiener, Simpson, Berger-Parker, Brillouin, Margalef, Menhinick ve Chao1 indislerine göre hesaplanmıştır. Çevresel değişkenlerin alfa çeşitlilik üzerine olan etkilerini belirlemek için topografyaya göre 24 farklı parametre göz önüne alınmış ve bu parametrelerin çeşitliliği nasıl etkilediği ise korelasyon analizleri ile ortaya koyulmuştur. Yapılan Spearman korelasyon sonuçlarına göre, 7 farklı alfa çeşitlilik indisinin her biri yükselti, topografik pozisyon indisi, vejetasyon katları, dolin/ uvala habitat tipi (Berger-Parker indisi hariç) ve bağıl eğim parametreleri ile negatif ilişkiliyken, vadi derinliği ve çakıl taşı parametreleri ile pozitif ilişkili çıkmıştır. Araştırma sahasında yükseltinin artmasıyla çeşitlilik tedricen azalmaktadır bununla birlikte alfa çeşitliliğin en fazla olduğu alanlar Sıcak Akdeniz vejetasyon katında yer almaktadır. Özellikle vadi derinliğinin artmasına bağlı olarak tpi ve bağıl eğimin düşük olduğu alanlar alfa bitki çeşitliliği açısından zengin olarak değerlendirilmiştir. Çakıl taşı anakayası da çeşitliliği arttıran parametreler arasında yer almaktadır.