2000 Yılı ve Sonrası Toplumsal Tabakalaşma Kavramının Değişimi, Sınıf İçi Bölünmeler ve Prekarya


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hande Nur Acun

Danışman: Gökhan Veli Köktürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 2000 yılı ve sonrasında toplumsal tabakalaşma ve sınıf algısının nasıl bir değişime uğradığı anlaşılmak istenmektedir. Bu değişimi iyi yansıttığı için prekarya sınıfı analiz edilmek istenmektedir. Geleneksel kuramlarda tarif edilen sınıf veya tabakalaşma kavramının küreselleşme sonrasında değiştiği görülmektedir. Bu değişmeyle ortaya çıkan yeni şekilleri açıklayabilmek, kendi içerisinde katmanlı biçim alan toplumsal sınıfları çözümleyebilmek ihtiyacı doğmaktadır. Bir toplumdaki tabakalaşma ve sınıf yapısı o toplumun toplumsal yapısı ve gerçekliği hakkında bilgi vermektedir. Bu çalışmanın amacı da değişen tabakalaşma ve sınıf yapısını analiz ederek yaşanan değişimi prekarya sınıfı üzerinden açıklayabilmektir. 2000 yılı ve sonrasında küreselleşme olgusunun da etkisiyle, yatay ve dikey hareketlilik ile birlikte toplumsal tabakalaşma biçimlerinde bir değişim meydana gelmektedir. Artık tabakalar içerisinde de bir bölünme bulunmaktadır. Bu durum çalışmada sınıf içi bölünmeler şeklinde ele alınmıştır. Sınıfsal yapının değişiminin bir göstergesi olduğundan sınıf içi bölünmeler önemlidir. Katmanlı ve karmaşık bir hale bürünen toplumsal sınıfların çözümlenmesi ve prekaryanın tüm bu değişimler çerçevesinde ele alınabilmesi hedeflenmektedir. Prekarya sınıfı, 1970'lere kadar dayandırılan küresel ve neoliberal ekonomik dönüşümlerin ve çalışmada ele alınan çeşitli sebeplerin toplumsal sınıflara olan etkisini somutlaştırmaktadır. Esnek ve güvencesiz istihdamı, sendikasızlığı, sınıf bilincinin sönümlenmesini vb. açılayabilmek adına prekarya uygun bir örnek oluşturmaktadır. Bu çalışmada prekarya ile ilgili olarak son 20 yıl içerisinde yapılmış çalışmalar literatür taramasına bağlı betimsel analiz yöntemi ile ele alınmıştır. Araştırmanın amacı 2000 yılı ve sonrasında meydana gelen değişimleri açıklamak, bu değişimleri prekarya sınıfı üzerinden analiz etmektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için literatür taramasına bağlı betimsel analiz yöntemi tercih edilmektedir. Bu çalışmanın sonucunda 2000 yılı ve sonrasında toplumsal değişme ve sınıf görünümünde klasik açıklamaların tariflediğinden farklı bir değişme olduğu anlaşılmıştır. Henüz bir sınıf gibi görülmeyen prekaryanın güvencesiz ve belirsizliklerle dolu günümüz dünyasında sosyal bilimleri meşgul edecek bir konu olacağı görülmektedir.