Manavgat orman yangınından etkilenen alanlarda yaşayan erişkinlerin eko anksiyete düzeyleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM KORKMAZ KAHRAMAN

Danışman: Arzu Akcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı Manavgat orman yangınından etkilenen alanlarda yaşayan erişkinlerin eko anksiyete düzeylerinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve analitik tipte bir araştırma olup, Ağustos 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında Antalya'nın Manavgat ilçesinde 2021 yazında meydana gelen orman yangınında tamamen boşaltılan dört mahallede yaşayan 261 kişiyle yürütülmüştür. Araştırmanın verileri Kişişel Bilgi Formu ve Eko Anksiyete Ölçeği (EAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 23.0 kullanılmış olup anlamlılık düzeyi olarak 0.05 değeri kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların EAÖ genel puan ortalaması 0.76±0.62, alt boyutlarının ortalamaları ise duygusal belirtiler 0.91±0.70, tekrarlayan düşünce 0.93±0.82, davranışsal belirtiler 0.67±0.71, kişisel kaygı 0.50±0.70 olarak belirlenmiştir. EAÖ bazı alt boyut puan ortalamaları çeşitli değişkenler açısından anlamlı farklılıklar göstermekle birlikte; daha genç yaşta olanların, eğitim seviyesi daha yüksek olanların, geliri giderden çok olanların, yangın öncesi çevrede değişim gözlemleyenlerin, göç etmeyi düşünenlerin, yangından sonra sağlığında değişim olduğunu belirtenlerin, yangının iklim değişikliği ile ilgisi olduğunu söyleyenlerin ve iklim değişikliğinden endişe duyanların EAÖ genel puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılanların %82.4'ünde iklim değişikliğinin endişeye neden olduğu saptanmıştır. Sonuç: Katılımcıların eko anksiyete düzeylerinin çeşitli değişkenler nedeniyle farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. İklim değişikliğinin ruh sağlığı üzerine etkileri dikkate alınmalı ve eko anksiyete düzeyinin kontrol edilebilir bir endişeye dönüşmesi için çevre eğitimi yoluyla çevre bilincinin ve başetme mekanizmalarının geliştirilmesi, çevreye duyarlı davranış kazandırılması sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Eko anksiyete, halk sağlığı hemşireliği, iklim değişikliği, orman yangını