Geçmişte büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan okul öncesi çocukların beden kitle indeksi ve beslenme davranışlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYHAN IŞIK
Danışman: Arzu Akcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma geçmişte büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan okul öncesi çocukların beden kitle indeksi (BKİ) ve beslenme davranışlarını karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı karşılaştırmalı tipteki bu çalışma 3-6 yaş arası araştırmaya gönüllü olarak katılan büyükanneleri tarafından bakılan 120 ve büyükanneleri tarafından bakılmayan 150 okul öncesi çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Veriler ebeveynler tarafından doldurulan Kişisel Bilgi Formu, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ve Besin Tüketim Sıklık Formu ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson ki- kare test, Kappa test ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan çocukların fazla kilolu-obez prevalansları sırasıyla %17.5 ve %17.3 saptanmıştır. Büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan okul öncesi çocukların BKİ'lerinin karşılaştırılması sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan okul öncesi çocukların ÇYDA puanları karşılaştırıldığından gıda heveslisi (GH) alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Buna göre büyükanneleri tarafından bakılan çocukların GH puanları daha yüksektir. Büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan okul öncesi çocukların besin tüketim sıklıkları karşılaştırıldığında aromalı süt, tam buğday ekmek ve türleri, mayonez-ketçap ve taze meyve suyu tüketiminde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Bu araştırma ile büyükanneleri tarafından bakılan ve bakılmayan çocukların BKİ'leri arasında bir farklılık saptanmasa da bazı beslenme davranışlarında farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak bundan sonraki çalışmalarda veri toplama sürecine büyükannelerin de katılması ve çocuk beslenmesine yönelik girişimlerde büyükanneyi de kapsayan planlamaların yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi dönem, beslenme davranışları, obezite, BKİ, büyükanne