Türkiye Kapitalizminin Hükümet ve İş İnsanları İlişkisi Üzerinden İncelenmesi: 1980-2016 Dönemi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serdar Uslu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Janset Aytemur

Eş Danışman: Kadriye Okudan Dernek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada kapitalizmin çeşitliliği literatüründen destek alınarak, Türkiye'nin kapitalistleşme sürecini anlamak açısından, ülkenin serbest piyasa ekonomisine yönelimindeki kritik bir kırılma noktası olan 1980 yılı ile parlamenter sistemin son biçiminin sürdüğü 2016 yılları arasındaki dönemde hükümetler ve iş insanları ilişkilerine odaklanılmıştır. Amaç, Türkiye'nin kapitalistleşme sürecinde iş insanları ile hükümetler arasındaki ilişkilerin niteliğini, yoğunluğunu ve zaman içindeki dönüşümünü analiz etmektir. Bu amacın yanı sıra Türkiye'nin kapitalistleşme sürecini ve iş sistemini konu alan araştırmalarda hükümet-iş insanları ilişkilerinin tarihsel, kurumsal ve ekonomik eksenlerde nasıl kavramsallaştırılabileceğine ilişkin sistematik bir tema çerçevesi geliştirmek ikincil bir hedef olarak benimsenmiştir. Araştırma, doküman temelli bir veri setinin analizi üzerine kuruludur. Araştırma bulguları, Türkiye kapitalistleşme sürecinin "sermaye örgütlenmesi", "sermayenin siyasal ve toplumsal tutumu", "sermayenin yapısal özellikleri ve birikim dinamikleri", "piyasa içi ve piyasa dışı kazançlar", "uluslararası kuruluşlarla ilişkilere yönelik tutumlar" ve "hükümetin ekonomik alanı yönetme ve yürütme tarzı" boyutları üzerinden analiz edilebileceğini göstermektedir. Bu boyutlar, hükümetler ile iş insanları ilişkilerinde hem süreklilikleri hem de kırılmaları görünür kılarak Türkiye kapitalizminin çok katmanlı ve ilişkisel yapısını ortaya koymaktadır.