Çocuk dergilerinin söz varlığı açısından incelenmesi: TRT Çocuk, Bilim Çocuk, Bilge Çocuk, Diyanet Çocuk, MinikaGO örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilimler Ve Türkçe Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİHRİBAN BAYAR

Danışman: Bekir Direkci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, çocuk dergilerinde yer alan söz varlığı unsurlarını ve bu unsurların hangi sıklıkta kullanıldığını belirleyerek bir dizin oluşturmak amaçlanmıştır. Çalışmamıza 2021 yılında yayımlanan TRT Çocuk, Bilim Çocuk, Bilge Çocuk, Diyanet Çocuk ve MinikaGO dergilerinin ocak, mart, eylül ve haziran sayıları dâhil edilmiştir. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı çalışmada, seçilmiş olan dergilerde yer alan söz varlığı unsurları tespit edilmiştir. Bu unsurların söz konusu dergilerdeki bulunma sıklığı belirlenmiştir. Veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Verilerin analizi için Türksözdiz programı kullanılmıştır. Bu program, metinlerdeki kelimeleri analiz ederek sıklıklarını ve dağılımlarını belirlemektedir. Türksözdiz programı aracılığıyla dergilerde yer alan kelimelerin sıklıkları otomatik olarak hesaplanmış ve söz varlığı unsurları sistematik bir şekilde tespit edilerek listelenmiştir. İncelediğimiz çocuk dergilerinde toplam "97.525" söz varlığı unsuru kullanıldığı belirlenmiştir. Bu unsurların dergilere göre dağılımı ise sıklık sırasına göre şu şekildedir: Bilim Çocuk dergisinde "25.586", TRT Çocuk dergisinde "21.146", MinikaGO dergisinde "19.826", Bilge Çocuk dergisinde "19.161" ve Diyanet Çocuk dergisinde "11.576". Araştırmanın bulgularına göre en fazla atasözü 7 sıklıkla Bilge Çocuk dergisinde yer almaktadır. TRT Çocuk dergisinin incelenen sayılarında ise atasözüne rastlanmamıştır. En fazla deyim 254 sıklıkla MinikaGO dergisinde, en az deyim 102 sıklıkla Bilim Çocuk dergisinde kullanılmıştır. En fazla ikileme 76 sıklıkla MinikaGO dergisinde, en az ikileme 42 sıklıkla Bilim Çocuk dergisinde yer almaktadır. En fazla özel isim 1208 sıklıkla Bilim Çocuk dergisinde, en az özel isim ise 461 sıklıkla Diyanet Çocuk dergisinde tespit edilmiştir. İncelenen dergilerde temel kelimelerden sonra en fazla kullanılan söz varlığı unsuru özel isimlerdir. Diğer söz varlığı unsurları ise sıklık sırasına göre deyimler, ikilemeler ve atasözleridir.