Mi-1.2 Virülent Meloidogyne incognita İzolatlarının Me1 Geni taşıyan biberde gelişmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet Kaan Aksan

Danışman: Zübeyir Devran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.), biberlerde zarar yapan organizmaların en önemlilerinden birisidir. Kök-ur nematodlarına karşı dayanıklı çeşit kullanımı önemli bir mücadele yöntemidir. Biberde Me1 dayanıklılık geni, Meloidogyne incognita, M. arenaria ve M. javanica türlerinin avirülent izolatlarına karşı dayanıklılık sağlamaktadır ve ıslah programlarında kullanılmaktadır. Fakat Mi-1.2 virülent kök-ur nematodu popülasyonlarına karşı Me1 geninin etkinliği konusunda sınırlı bilgi bulunmaktadır. Bu nedenle Me1 dayanıklılık genini taşıyan biber çeşitlerinin, Mi-1.2 virülent popülasyonlara karşı reaksiyonunun bilinmesi mücadele için önemlidir. Bu çalışmada, MT-01 F1 (Me1 geni taşıyan) ve Safran F1 (hassas) biber çeşitlerinin Mi-1.2 virülent M. incognita izolatlarına (V3, V6, V13, V15, V18 ve V30) karşı tepkisi araştırılmıştır. Çalışma, 24±1 ºC sıcaklık, %65 nem ve 16:8 saat fotoperiyot koşullarına sahip bitki yetiştirme odasında yürütülmüştür. Her bir izolatın testlenmesi, tesadüf parselleri deneme desenine göre, 5 tekerrürlü olacak şekilde iki kez tekrarlanmıştır. Biber fideleri iki-dört gerçek yapraklı döneme geldiğinde, her bir bitkiye Mi-1.2 virülent M. incognita izolatlarının 1000 adet ikinci dönem larvası inokule edilmiştir. Bitkiler, nematod inokulasyondan 60 gün sonra sökülmüş ve kökler su ile yıkanmıştır. Bitki köklerinde oluşan yumurta paketleri ve urlar sayılarak 0-5 skalasına göre değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, Safran F1 bitkisinde tüm izolatlar çok sayıda yumurta paketi ve ur oluşumuna neden olmuştur. MT-01 bitkisinde ise 5 izolat (V6, V13, V15, V18 ve V30) yumurta paketi ve ur oluşumuna neden olurken V3 izolatının çoğalmadığı belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, Mi-1.2 virülent izolatlara karşı Me1 geni taşyan biber bitkisi farklı tepkiler göstermiştir.