Antalya Aksu ilçesinde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının incelenmesi (TEZLİ YÜKSEK LİSANS)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU ŞAHAN BALCI
Danışman: İlkay Kutlar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bireyin toplumsal cinsiyeti fark etme ve içselleştirme sürecinin okul öncesi dönemde aile içerisinde başladığı bilinmektedir. Daha sonra okul ve eğitim ortamlarında bu süreç devam etmektedir. Erken yaşlardan itibaren birey tarafından öncelikle fark edilen toplumsal cinsiyet rolleri, eğitim ortamlarında deneyimlenerek kalıcı hale gelmektedir. Hak temelli bir bakış açısı içerisinde değerlendirildiğinde tüm eğitim sistemleri her iki cinsiyet için eşit derecede ulaşılabilir olmalı ve en yüksek faydayı sunmalıdır. Eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliği toplum refahı ve bireylerin kendilerini gerçekleştirmelerine olanak sağlayacak şekilde tüm bireyler için eğitimin her aşamasında sağlanmalıdır. Bu araştırmanın amacı, Antalya Aksu ilçesinde yer alan Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri'nde eğitim almakta olan kadın ve erkek öğrencilerin toplumsal cinsiyet algılarını anlamak, öğrencilerin cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları konusunda bilgi ve farkındalık düzeylerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda Aysel Akın - Klaus Wagner Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve Aksu Uçak Bakım Teknolojisi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinden toplamda 20 öğrenci ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen verilere göre öğrencilerin toplumda var olan eşitsizlik durumlarıyla günlük yaşamlarında sık sık karşılaştıkları anlaşılmıştır. Özellikle kadın öğrenciler kendilerini kamusal alanda baskı altında hissetmektedir. Öğrencilerin toplumsal cinsiyet algısının şekillenmesinde aile yapısı, gelir düzeyi, çevre, medya, okul ve kültür etkili olmaktadır. Öğrencilerin görüşleri incelendiğinde cinsiyet eşitliğine duyarlı bir bakış açısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Bireysel olarak toplumda cinsiyetlerinden dolayı yaşadıkları sorunların farkındadırlar. Karşı cinsin yaşadıklarına dair çıkarımları mevcuttur. Ancak bu durumu hali hazırda var olan ataerkil toplum pratiklerine dayandırmaktadırlar. Bu açıdan özellikle kadın öğrencilerin şu anki yaşamlarında ve gelecekte iş hayatında ve günlük yaşamda ikincil konumda kalmayı kabul ederek bu durumu içselleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde kadın öğrenci olmak, toplumsal cinsiyet rollerine göre oluşturulmuş okul dinamiklerine sürekli olarak ve yoğun biçimde maruz kalmak anlamına gelmektedir. Özetle toplumda var olan ayrıştırıcı ataerkil yapı Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinin geçmişten gelen kendine has pratikleri ile güçlenerek öğrencileri de doğrudan etkilemekte ve onların toplumsal cinsiyet algısını şekillendirmektedir.