Taksan ve platin bazlı kemoterapi alan hastalarda ev tabanlı yürüyüş programının periferal nöropati, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAVA KARA
Danışman: FATMA ARIKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma taksan ve platin bazlı kemoterapi alan hastalarda ev tabanlı yürüyüş programının periferal nöropati, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Yöntem: Araştırma tek kör (katılımcı) randomize kontrollü deneysel çalışma deseni ile yapıldı. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesinde 15 Eylül 2023-30 Ağustos 2024 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma ilk kez taksan ve/veya platin bazlı kemoterapi alan, dahil edilme ölçütlerini karşılayan 44'ü girişim, 44'ü kontrol grubu olmak üzere 88 katılımcı ile tamamlandı. Girişim grubuna sekiz haftalık "Ev Tabanlı Yürüyüş Programı" uygulandı. Kontrol grubuna "Sağlık Bakanlığı Fiziksel Aktivite Rehberi" verilerek bilgilendirme yapıldı, kliniğin standart bakımı uygulandı. Veriler, "Hasta Tanıtım Formu", "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (Kısa Form- IPOQ)", "NCI-CTCAE v5.0 Toksisite Kriterleri", "EORTC QLQ-CIPN20", "Kanser Yorgunluk Ölçeği" ve "EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılarak toplandı. Bulgular: Girişim ve kontrol grubu arasında periferal nöropati, yorgunluk ve yaşam kalitesi son test puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulundu (p<0.001). Gruplar arası karşılaştırmada kontrol grubuna göre girişim grubunun periferal nöropati ve yorgunluk puan ortalamaları daha düşük, yaşam kalitesi puan ortalaması daha yüksek bulundu (p<0.01). Sonuç: Ev tabanlı yürüyüş programının, taksan ve platin bazlı kemoterapi alan hastalarda periferal nöropati ve yorgunluğun önlenmesi ve azaltılmasında, yaşam kalitesinin artmasında etkili olduğu bulunmuştur. Ev tabanlı yürüyüş programının taksan ve platin bazlı kemoterapi alan hastalarda uygulanması önerilir.