Tarihî Türk Dili Metinlerinde Tanrı Kavramı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatma Dallı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SUAT ÜNLÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tezinde Tarihi Türk dili metinlerinde geçen Tanrı kavramı incelenecektir. Bu incelemeye geçmeden önce dinler, inanışlar hakkında bilgiler verilip Türklerin dini tarihine değinilecektir. Bu bilgiler ışığında Türklerin hangi dönemde hangi kelimeleri neden kullanmış oldukları daha bilinçli bir şekilde idrak edilecektir. Etkileşime geçtikleri dinler hakkında bilgiler verildikten sonra kullandıkları kelimeler dört gruba ayrılarak sırasıyla bu dört başlık altında incelenecektir. Orhun Türkçesi döneminden başlanarak Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay ve Eski Anadolu Türkçesi esas alınmak üzere bu dönemlerin önemli eserlerinde Tanrı'yı ifade etmek için Türklerin hangi kelimeleri kullanmış oldukları ilk olarak örneklerle gösterilecektir. Ardından gerekli sözlükler yardımıyla açıklamaları yapılacak ve Türkçe kelimerin etimolojileri verilecek, morfolojileri yapılacaktır. Dönemsel olarak verilen kelimelerde meydana gelen fonolojik değişimler tablo şeklinde gösterilecektir. Türkçe olan kelimelerin Esma-i hüsnadaki karşılıkları verilecektir. Bu çalışmayla Türklerin dönemsel din algısı ve Tanrı düşüncesi üzerinde fikir sahibi olunacak, kelimeler üzerindeki başarıları görülecektir. Bu başarıları daha çok Kuran Tercümelerinde Tanrı için kullandıkları kelimelerde görülecektir. Anahtar Kelimeler: Tanrı, Tanrı Kavramı, Din, Esma-i Hüsna.