Acil Serviste Pulmoner Emboli Tanısı Konan Hastaların Özellikleri ve Alt Ekstremite Venöz Doplerin Değerliliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ferda Muyan CELEBÇİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YILDIRAY ÇETE
Özet:Pulmoner Emboli (PE) akut koroner sendrom ve inmeden sonra üçüncü en sık görülen kardiyovasküler acil hastalıktır. Birçok olguda silik ve nonspesifik başvuru belirtileri nedeni ile tanı sıklıkla atlanmaktadır. Düşük ön test olasılığı ve negatif D?dimer sonucu varlığında PE tanısı dışlanabilir. Toraks BT anjiografi ile pulmoner arterlerin değerlendirilmesi PE hastalarında temel tanısal test konumuna gelmiştir. Düşük BNP ya da NT-proBNP düzeyleri kısa dönemdeki mortalite açısından prognozu iyi olan hastaların belirlenmesinde güvenle kullanılabilir. Yükselmiş troponin düzeylerinin, hemodinamik açıdan stabil hasta alt grubunda artmış mortalite ile ilişkili olduğu doğrulanmıştır. Tedavinin temeli yeni tromboembolilerin önlenmesi ve trombüsün uzaklaştırılmasını içerir. Çalışmanın amacı PE hastalarının demografik özellikleri, eşlik eden kronik hastalıkları, acil servise başvuru anındaki hayati bulguları, BNP ve troponin düzeyleri gibi özellikleri tanımlamak ve bu hastalarda alt ekstremite venöz doplerin yerini tartışmaktır. Yapılan çalışmada, 01.01.2008 ile 31.12.2009 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran ve PE ön tanısı ile toraks BT Angio tetkiki istenen hastaların dosyaları Medihasta programı aracılığı ile bulundu. Saptanan dosyalar geriye dönük olarak tarandı ve toraks BT angio sonucu ile PE tanısı konan ve dosya bilgileri eksik olmayan 50 hasta değerlendirmeye alındı. Çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik verilerinin yanı sıra tıbbi öz geçmişleri, hayati bulguları, laboratuar sonuçları kaydedildi. Hastaların PE tanısı aldıktan sonraki 1 ay içerisinde ölüm de dahil olmak üzere akut miyokard enfarktüsü, tekrarlayan PE atağı ve hayatı tehdit eden ritim bozukluğu geçirip geçirmedikleri de takip edildi.Değerlendirmeye alınan hastaların 21 ile 97 yaş arasında dağılım gösterdiği, yaş ortalamasının 63.36 ± 16.792 ve ortancasının 67 olduğu saptandı. Çalışmaya alınan hastaların 30?ununu (%60) kadın ve 20?sinin (%40) erkek cinsiyette olduğu belirlendi. Çalışmaya alınan hastalarda süreğen hastalık olarak en sık hipertansiyon (%26) bulunduğu ve 11 hastanın (%22) kanser tanısı almış olduğu belirlendi. Hastaların 3?ünün (%6) 100 mmHg altında sistolik kan basıncı değerine sahip olduğu, %54 hastada başvuru anında taşikardi bulunduğu, 34 hastanın (%68) başvuru anında takipneik oldukları ve 12 (%24) hastanın oda havası parmak ucu oksijen doygunluğu değerinin 90?nın altında olduğu saptandı. Hastaların %95.8?inde yüksek D-dimer düzeyi ve %15?inde yüksek troponin düzeyi olduğu saptandı. BNP istenen hastaların %55?inde düzeyin yüksek olduğu ve bu hastaların 3?ünde eşlik eden konjestif kalp yetmezliği tanılarının da bulunduğu saptandı. PE etiyolojisi açısından 43 (%86) hastaya acil serviste ya da yatırıldıkları bölümde başvuru günü ya da en geç 1 sonraki gün alt ekstremite venöz Dopler tetkikinin yapılmış olduğu belirlendi. Dopleri yapılan hastaların 30?unun (%69.8) normal olarak raporlandığı ve geri kalan 13 (%30.2) hastada ise alt ekstremite derin ven trombozu tanısı konduğu belirlendi. İlk 1 ay içerisinde ölen ya da akut miyokard enfarktüsü, tekrarlayan PE, inme ya da hayatı tehdit eden ritim bozukluğu tanısı alan herhangi bir hasta olmadığı belirlendi. PE tanısından sonraki ilk 3 ay içerisinde 1 (%2) hastanın öldüğü ve dosya incelemesinden de ölüm nedeninin eşlik eden malignite progresyonu olarak kaydedildiği belirlendi. Sonuç olarak PE her yaş grubunu etkileyebilen bir hastalık olmasına rağmen ileri yaşlarda daha sık görülür. Bu hastalarda süreğen hastalık ve etiyolojik faktör olarak malignite varlığı dikkati çekmektedir. Başvuru anında takipnesi ve hipoksemisi olan hastaların büyük bir çoğunluğunda neden sadece pulmoner emboli değildir ve eşlik eden konjestif kalp yetmezliği ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı da düşünülmeli ve tedavi edilmelidir. Her ne kadar derin venöz tromboz bilinen en sık etiyolojik neden olsa da, akut PE hastalarında ilk inceleme sonucu normal olan hastalara takip eden günler içerisinde tekrar alt ekstremite venöz dopler yapılması ya da etiyolojik faktör olarak kardiyak incelemenin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.