Neoklasik realizm çerçevesinde Bush ve Obama dönemlerinde Türkiye'ye yönelik Amerikan dış politikası


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslar Arası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ÇAKIR

Danışman: Fulya Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada George W. Bush ve Barack Obama dönemlerinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'ye yönelik dış politikası, neoklasik realizmin varsayımları çerçevesinde analiz edilmektedir. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ittifak çerçevesinde şekillenen iki devlet arasındaki ilişkiler, benzer ittifak yapılarına sahip devletler arasındaki ilişkilere göre istikrarsız bir görüntü sunmaktadır. İlişkilerdeki bu istikrarsız seyir Bush ve Obama dönemlerinde de devam etmiştir. Bu durum, uluslararası sistemin yapısı ile dış politika çıktısı arasındaki ilişkinin doğrusal olmadığı ve dış politika çıktısının açıklanmasında iç dinamiklerin analize dahil edilmesi gerektiği kabulünden hareket eden neoklasik realizmin kullanılarak iki devlet arasındaki ilişkilerin açıklanmasına imkân tanımaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada neoklasik realizmde ara değişkenler olarak tanımlanan iç dinamiklerin, ABD'nin Bush ve Obama dönemlerindeki Türkiye'ye yönelik dış politikasında hangi sistemik koşullar altında, hangi şekilde ve düzeyde dış politika çıktısının oluşumuna etki ettikleri analiz edilmektedir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada iç dinamiklerin ikili ilişkilere etkisi belirgin dış politika çıktıları üzerinden incelenmektedir. Bu nedenle çalışmada uluslararası sistemin genel görünümüne ve analiz edilen dönemlerde Amerikan dış politikasının genel hatlarına bu dış politika çıktılarıyla ilişkileri oranında yer verilmektedir. Amerikan Anayasası dış politikanın oluşturulmasında başkanın yanı sıra Kongre'ye de geniş yetkiler vermektedir. Bu nedenle çalışmada gazete haberlerinin ve yürütme kanadının açıklamalarının yanı sıra Kongre kayıtlarına geniş yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Amerikan Dış Politikası, Neoklasik Realizm, Türk-Amerikan İlişkileri, Bush, Obama.