Açık denizlerin çevresel korunması ve uluslararası denizcilik örgütü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE KÜBRA ÖZDEŞ

Danışman: Mehmet Hanifi Bayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Denizler, yeryüzünün %70'inden fazlasını kaplayan ve birçok biyolojik ve ekonomik getirisi olan kaynaklardır.1 Bu faydalar, okyanus süreçlerine ve denizlerin biyolojik çeşitliliğine bağlıdır. Ekosistem için elzem olan denizler, çeşitli faktörlerle kirletilmekte ve yakın gelecekte fonksiyonun önemli bir kısmını kaybetme riski altındadır. Tüm mevcut deniz hukuku düzenlemeleri içerisinde çalışma konumuzu oluşturan ve küresel ortak alan, açık denizler, kuşkusuz mevcut deniz çevre hukuku kapsamında en az korunan çevredir. 2 Bu yüzden bu çalışma, açık denizlerin çevresel korunmasını mevcut düzenlemeler çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamızda öncelikle açık denizlerin tanımı ve kapsamı açıklanacak, sonra denizleri kirleten kaynaklar ve kirletici maddeler hem tüm deniz alanları için hem de açık deniz alanları için ayrı ayrı ele alınacaktır. Çalışmanın hedefleri arasında; 1. bölümde ele alınan deniz kirliliği sorununa ilişkin 2. bölümde açık denizlerin çevresel korunması ve muhafazasına ilişkin çabalar hakkında incelemeler yer almaktadır. Bu çabaların ilki ve en önemlisi açık denizleri koruyucu uluslararası sözleşmelerdir. Devletlerin açık denizlere ilişkin sorumlulukları büyük ölçüde Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ile ele alınmıştır. Nispeten yeni bir düzenleme olan Ulusal Yetki Alanları Dışındaki Biyçeşitlilik sözleşmesi'nin, açık denizlere ilişkin en önemli katkısı geniş koruma alanları öngörüsüdür. Açık denizlerin korunması esasında bir yönetişim işidir. Dolayısıyla yönetişim mekanizması olan uluslararası örgütler, açık denizlerin korunmasında sağladığı katkılarla beraber ele alınmıştır. Çalışmamızın 3. ve son bölümünde açık denizlerin korunmasında en etkili yönetişim örgütü olan Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün; organları, faaliyet alanları, katkıları ve açık denizlerin korunmasında katkısı olan diğer uluslararası sözleşmeler ve uluslararası örgütler ile entegrasyonu irdelenecektir.