Pediatrik onkoloji hastalarına uygulanan uğraşı temelli hemşirelik programının kemoterapiye bağlı semptomlara ve memnuniyete etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞULE ŞENOL

Danışman: EMİNE EFE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı pediatrik onkoloji hastalarına uygulanan Uğraşı Temelli Hemşirelik Programı (UTHeP)'nın kemoterapiye bağlı semptomlara ve memnuniyet düzeyine etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırma metodolojik ve girişimsel olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. Metodolojik olarak, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği 7-12 (MSDÖ 7-12)'nin uyarlama çalışması, 7-12 yaş 70 pediatrik onkoloji hastası ile yapılmıştır. Girişimsel aşamada 30 müdahale, 30 kontrol olmak üzere 7-12 yaş 60 pediatrik onkoloji hastasıyla randomize kontrollü deneysel bir çalışma yapılmıştır. Girişim grubuna beş gün boyunca, günde ortalama 30 dakika UTHeP uygulanmıştır. Veriler "MSDÖ 7-12", "Hastanede Yatan Çocuklar için Psikososyal Semptomları Tanılama Ölçeği (ÇPSTÖ)" ve "Çocuk Memnuniyet Formu (ÇMF)" ile toplanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim yapılmamış ve girişim grubu ile aynı sıklıkta aynı veri toplama araçları uygulanmıştır. Veriler t-testi, ki-kare ve varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: MSDÖ 7-12'nin Cronbach alfa değeri 0.83 bulunmuştur. Çalışma sonucunda, UTHeP uygulanan çocukların MSDÖ 7-12 ve ÇPSTÖ puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı ve ÇMF puan ortalamalarının anlamlı düzeyde arttığı tespit edilmiştir (p<0.05). Farklı zamanlarda ölçülen MDSÖ 7-12, ÇPSTÖ ve ÇMF puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmüştür. Sonuç: MSDÖ 7-12'nin Türk toplumuna uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. UTHeP'in pediatrik onkoloji hastalarında kemoterapiye bağlı semptomların azalmasına ve memnuniyet düzeyine olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. Pediatrik onkoloji kliniklerinde uğraşı temelli hemşirelik yaklaşımlarının kullanılması önerilmektedir.