Çok Değişkenli İstatistik ve Mekânsal Analiz Yaklaşımıyla İklim Değişikliği Algısının Mekansal Etkilerinin Belirlenmesi: Kumluca Örtüaltı Üreticileri Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Fakültesi, Matematik Bölümü, Türkiye

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Asude Öztürk

Danışman: Füsun Yalçın

Özet:

Çok değişkenli istatistiksel yöntemler, birden fazla değişkenin aynı anda analiz edilmesini sağlayan yöntemlerdir. Bu yöntemler, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek, benzer özellikteki gözlemleri gruplandırmak ve karmaşık veri yapılarından anlamlı sonuçlar elde etmek amacıyla kullanılmaktadır. Bu yöntemlere ek olarak, mekânsal analizler konum bilgisinin istatistiksel verilere dahil edilmesiyle uygulanır ve bu sayede verilerin coğrafi dağılımları haritalandırılarak görsel olarak analiz edilebilir. Böylece verilerin mekâna bağlı boyutu da değerlendirilerek daha kapsamlı ve yerel düzeyde anlamlı sonuçlara ulaşmak mümkün olur. Bu çalışmada, Antalya ili Kumluca ilçesinde örtüaltı üretim yapan çiftçilerin iklim değişikliği algıları analiz edilecektir. Saha çalışması kapsamında elde edilen veriler, çok değişkenli istatistiksel yöntemler ve mekânsal analiz teknikleri ile değerlendirilecektir. İstatistiksel yöntemler değişkenler arası ilişkileri ve üretici profillerini ortaya koyarken, mekânsal analizler ile bu ilişkilerin coğrafi dağılımı incelenecektir. Bu analizlerin ötesinde çalışma, kullanılan yöntemlerin matematiksel yapılarına da odaklanmaktadır. İlgili yöntemler; doğrusal cebir, matris işlemleri, özdeğer-özvektör problemleri, kovaryans yapıları, olasılık teorisi ve maksimum olabilirlik tahmini gibi matematiksel kavramlar temelinde açıklanacaktır. Böylece istatistiksel modellerin sadece uygulama düzeyinde değil, aynı zamanda kuramsal temelleri bakımından da değerlendirildiği bütüncül bir analiz ortaya konacaktır. Ayrıca elde edilen veri seti için hata metrikleri dikkate alınarak en uygun model seçilecek ve bu model aracılığıyla iklim değişikliğinin örtüaltı üreticiliği üzerindeki etkileri ortaya konacaktır.