Örnek olaya dayalı öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilimi dersine yönelik akademik başarıları ve çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM ŞAHİN
Danışman: Sait Bulut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, örnek olaya dayalı öğretimin Fen Bilgisi öğretmen adaylarının Çevre Bilimi dersine yönelik akademik başarıları ve çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarına etkisi belirlenmiştir. Deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılan ve nitel araştırma yöntemiyle desteklenen bu araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılı Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi 3. sınıf Fen Bilgisi öğretmen adayları (72 kişi) oluşturmaktadır. Deney grubunda 37 kişi, kontrol grubunda ise 35 öğrenci bulunmaktadır. Deney grubunda örnek olay yöntemi kullanılırken kontrol grubunda anlatım yöntemi kullanılmış olup araştırma 10 hafta sürmüştür. Örnek olaya dayalı öğretimin öğretmen adaylarının akademik başarılarına etkisini belirlemek amacıyla "Çevre Bilimi Başarı Testi" ve "Çevre Sorunları Başarı Testi", çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarına etkisini belirlemek amacıyla ise "Çevre Sorunlarına Yönelik Farkındalık Ölçeği" uygulanmıştır. Ek olarak örnek olay yöntemi uygulanan deney grubu öğrencilerinden gönüllü olanların uygulama süreci ve sonrasına ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiş olup sonrasında "Görüş Formu" uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi ve bağımlı örneklemler t-testi kullanılırken nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde; Uygulama öncesinde deney ve kontrol gruplarına yöneltilen veri toplama araçlarının tümünde ön test sonuçlarına bakıldığında her iki grupta ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmezken uygulama sonrasında gerçekleştirilen son testlerde deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Her iki grupta da yapılan ön test-son test karşılaştırması sonucunda ise son test puanları lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Grupların son test puanlarında oluşan anlamlı farklılığın etki büyüklüğü (eta-kare) araştırılmış olup deney grubundaki farklılığın etki büyüklüğünün kontrol grubundaki farklılığın etki büyüklüğüne göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme verilerine göz atıldığında ise öğrenciler örnek olayları olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendirmiş olup olumlu olarak farkındalık kazandırma, bilgilendirici, teorik bilgiyi pekiştirici, akılda kalıcı, ilgi çekici, merak uyandırıcı, etkileyici, şaşırtıcı, gündemi takip etme, aktif katılım sağlama, iletişim kurma, akran eğitimi, tartışma ortamı oluşturma, problem çözme, sorumluluk duygusu kazanma, davranış değişikliği, olayları karşılaştırma imkanı sağlama, çevreci gelecek nesiller yetiştirme, çevrenin önemsenmesi ve incelenmesi şeklinde; olumsuz olarak ise zaman alıcı ve uzun olduğu için yorucu buldukları gözlemlenmiştir. Ayrıca öğrencilere daha sonra yöneltilen görüş formundan elde edilen bulgular ile öğrencilerin yarı yapılandırılmış görüşmede verdikleri yanıtlar karşılaştırıldığında uygulama süreci sonrasında öğrencilere gündemi takip etme yönünden olumlu yönde etki etmeye devam ettiği görülmektedir. Araştırmanın sonucunda; Örnek olay yönteminin anlatım yöntemine göre daha etkili olduğu, Çevre Bilimi dersi akademik başarısını ve çevre sorunlarına yönelik farkındalığı arttırdığı, nitel verilerle de akademik başarıyı, çevre sorunlarına yönelik farkındalığı ve bilgi edinimini arttırdığı bunun yanı sıra devam ettirdiği (bilginin kalıcılığı) görülmekte olup ortaya çıkan bu sonuçlarla birlikte hem öğretmen adaylarına verilecek olan çevre eğitiminde hem de öğretmen adayları mesleklerini icra etmeye başladıklarında çevre konularının öğrencilere öğretiminde akademik başarı, çevre sorunlarına yönelik farkındalık ve yukarıda belirtilen diğer olumlu yöndeki kazanımların elde edilebilmesi için örnek olay yönteminin çevre eğitimde daha çok göz önünde bulundurulması gerektiği kanısına varılmaktadır.