Birinci Dünya Savaşı’nın Ekspresyonizm Resim Sanatına Metaforik Yansımaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mahmut Özdemir

Danışman: Semih Büyükkol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gerçekleştirilen çalışma kapsamında Birinci Dünya Savaşı'nın sanata etkileri incelenmiş olup, özellikle Ekspresyonizm resim sanatına nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur. Birinci Dünya Şavaşı'nın yaşandığı yılların öncesi ve sonrası ele alınarak seçilen sanatçılar üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Sanatçıların Birinci Dünya Savaşı'na bakış açılarıyla beraber çalışmalarına yansımaları metaforik olarak irdelenmiştir. Seçilen sanatçılar o dönem yaşanan gelişmelerden çok fazla etkilenmiş olup savaşa katılan ve yaşadıklarını işlerinde ciddi olarak ele alan sanatçılardan oluşturulmuştur. Gerçekleştirilen çalışmanın kapsam olarak geniş olmasından kaynaklı olarak çerçeve daraltılmıştır. Bu çalışma konusu ile ilişkili olarak George Grosz, Otto Dix, Kathe Kollwitz, Max Beckmann ve Ernst Ludwig Kirchner'ın eserleri üzerinden çözümlemelere gidilmiştir. Araştırmaya konu olmuş sanatçılar Birinci Dünya Savaşı'nın yaşandığı yıllarda savaşın dehşetini birebir yaşamış olan kişiler olarak çıkarlar karşımıza. Bunlardan biri olan Alman sanatçı Otto Dix savaşa katılmış olup uzun süre cephede yer almıştır. Savaş sırasında ciddi yaralanmaları olmuştur. Yaralanmanın ötesinde psikolojik olarak da zor zamanlardan geçmiştir. Sonuç olarak yaşadığı bu zorlu yıllar sanatına önemli ölçüde yön vermiştir. Bir diğer sanatçı olan Kathe Kollwitz ise savaştan önceki çalışmaları ile savaşın yaşattıklarından kaynaklı eserlerindeki yorum değişmiştir. Özellikle savaşta kayıplar vermesinden kaynaklı savaş karşıtı birçok eser üretmiştir. Savaşa gönüllü olarak katılan sanatçılardan olan George Grosz, savaşa katıldıktan kısa bir süre sonra yaşadığı ruhsal sıkıntılardan dolayı görevine son verilmiştir. Ancak George Grosz' un savaş hikâyesi burada sonlanmamıştır. Sanatçı bir asker olarak kendi deneyimlerini belgelemiş ve savaşla ilgili idealist inançlarının çöküşünü açıkça göstermiştir. Seçilen sanatçılar işlerinde Birinci Dünya Savaşı'nın yaşatmış olduğu maddi ve manevi sıkıntılar imgeleştirilmiştir. Her ne kadar işler savaşın acımasızlığını gözler önüne sermiş olsa da aslında yaşananlara karşı ciddi eleştiriler, sembolik anlatımlar ve metaforik yorumlar yer almaktadır. Anahtar kelimeler: Ekspresyonizm Şavaş, Metafor