KARACİĞERDEN METASTAZEKTOMİ YAPILMIŞ KOLOREKTAL KANSERLİ HASTALARDA SAĞKALIMI PREDİKTE EDEN FAKTÖRLER
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİR MAŞTAOĞLU
Danışman: Sema Sezgin Göksu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Kolorektal kanser (KRK) gastrointestinal sistemin (GİS) en sık malign tümörüdür. Hastaların önemli bir kısmında hastalık seyri sırasında karaciğer metastazı görülmektedir. Karaciğer metastazektomisi nüks ve ölüm riskini azaltan önemli bir tedavi seçeneğidir. Ancak metastazektomiden her hasta aynı oranda yarar sağlayamamaktadır. Bu nedenle metastazektomi sonrası sağ kalım sürelerini ön görecek bazı prediktif değerlerin belirlenmesi önemlidir. Amaç: Bu çalışmada karaciğer metastazektomisi yapılmış KRK'lı hastalarda prediktif değerlerin belirlenmesi ve prediktif değerlerin metastazektomi sonrası sağ kalım süreleri ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğine başvurmuş, karaciğer metastazektomisi yapılmış 57 KRK'lı hasta dahil edilmiştir. Hataların demografik özellikleri, onkolojik geçmişleri, operasyon öncesi potansiyel prediktif değerleri hasta dosyaları ve hastane bilgi yönetim sisteminden retrospektif olarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler ile ilk olarak hastaların metastazektomi sonrası genel sağkalım (OS) ve progresyonsuz sağkalım (PFS) süreleri hesaplandı. Ardından prediktif değerler ile OS ve PFS arasındaki ilişki analiz edildi. Bulgular: Analizler için verileri yeterli olan 57 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %70,2'si erkekti ve genel yaş ortalaması 59,5±11,1 yıldı. 40 hastanın (%70,2) primer tanı bölgesi sol kolondu. 37 hasta (%59,6) tanı anında karaciğere metastatikti. 39 hastada (%68,4) nüks gelişirken 22 hasta (%38,6) vefat etti. Hastaların medyan toplam takip süresi 41 (IQR: 25-71) aydı. Yapılan değerlendirmede median genel sağkalım süresi 66 ay (%95GA: 42,259-89,741), medyan progresyonsuz sağkalım süresi 15 aydı (%95GA: 10,162-19,838). Sonuç: Çalışmamızda evre 4 hastalık, LMR ≤ 2,51, CEA > 23,25, CRP >1,4 olması kısalmış OS süreleri ile ilişkili bulunmuş (p=0,021; p=0,004; p=0,002; p=0,024), sağ kolon lokalizasyonlu tümör ve evre 4 hastalık ise kısalmış PFS süreleri ile ilişkili bulunmuştur (p=0,023; p=0,002). Yapılan tek değişkenli Cox regresyon analizinde ise sağ kolon lokalizasyonu ve evre 4 hastalık PFS için istatistiksel olarak anlamlı ilişkide tespit edilse de yapılan çok değişkenli analizde anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca OS için yapılan tek değişkenli analizde evre 4 hastalık, LMR ≤ 2,51, CEA > 23,25, CRP >1,4 oluşu istatistiksel olarak anlamlı ilişkide tespit edilmiş, fakat yapılan çok değişkenli analizde sadece CEA >23,25 OS için diğer faktörlerden bağımsız bir risk faktörü olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: kolorektal kanser, karaciğer metastazı, karaciğer metastazektomi, sağkalım, prediktif faktörler