Kolaylaştırılmış anlamlandırma kuramına temellendirilmiş "aile destek programı" nın yoğun bakımda yatan hasta ailelerinin sıkışmışlık hissine ve kaygı düzeyine etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU ÇAKIR

Danışman: Kadriye Buldukoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı kolaylaştırılmış anlamlandırma kuramına temellendirilmiş aile destek programının, yoğun bakımda yatan hasta ailelerinin sıkışmışlık hissine ve kaygı düzeyine etkisini incelemektir. Yöntem: Bu çalışma ön test ve son test düzeninde, tek körlü, randomize kontrollü deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi I, II ve III' te yatan hastaların yakınları oluşturmuştur. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Sıkışmış Hissetme Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği ve Görsel Analog Skalası kullanılarak elde edilmiştir. Örnekleme dahil edilme kriterlerine uyan 16 müdahale ve 14 kontrol grubunda olmak üzere toplam 30 hasta yakınına ulaşılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için SAS 9.4 paket programı kullanılmıştır. Verileri değerlendirmek için tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, parametrik olmayan bağımlı grup (eşli) karşılaştırma testlerinden İşaretli Sıra Testi kullanılmıştır. Bulgular: Kolaylaştırılmış Anlamlandırma Kuramına Temellendirilmiş Aile Destek Programı uygulanan müdahale grubundaki hasta ailelerinin ön test ölçümüne göre son test ölçümünde durumluk kaygı düzeylerinin azaldığı (S=68, p=0.0001), içsel sıkışmış hissi (S=18, p=0.0078) ve dışsal sıkışmış hissinin (S=39, p=0.0005) azaldığı ve farkların anlamlı olduğu saptanmıştır. Sonuç: Kolaylaştırılmış Anlamlandırma Kuramına Temellendirilmiş Aile Destek Programının yoğun bakımda yatan hasta ailelerinin durumluk kaygı düzeyine, içsel ve dışsal sıkışmışlık hissine olumlu bir katkısı olduğu saptanmıştır. Programın, yoğun bakımda hastası bulunan hasta yakınlarına destek olmak üzere kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: aile destek programı, hasta yakını, kaygı, kolaylaştırılmış anlamlandırma kuramı, psikiyatri hemşireliği, yoğun bakım ünitesi