Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden ulusaşırı göçmen çocukların okuldaki katılım hakları üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF NİHAN KURT
Danışman: Hale Koçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de yaşamakta olan ulusaşırı göçmenlerin okul öncesi eğitim kurumlarına giden çocuklarının, sınıf yaşantılarına katılımlarına yönelik haklarına ilişkin algılarını belirlemek ve bu çocukların sınıf yaşantılarına katılım durumlarında öğretmenlerine göre etkisi olduğu düşünülen unsurları ortaya koymak amacıyla yapılan bu araştırmada karma araştırma yöntemlerinden sıralı açıklayıcı tasarım (NİCEL→nitel) modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi okul öncesi kurumlarında eğitim gören ulusaşırı göçmen çocuklar ve bu kurumlarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem ise ulusaşırı göçmen çocukların yoğun olarak eğitim gördüğü, Antalya Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir anaokuluna devam eden 21 ulusaşırı göçmen, 20 yerel olmak üzere 41 çocuk ve bu okulda görev yapan ve ulusaşırı göçmen çocukların bulunduğu sınıflardan sorumlu 9 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklemdeki çocukların katılım durumlarını belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak 2017 senesinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde geliştirilen ve 2018 yılında Türkiye'ye uyarlanan "Okul Öncesi Sınıfında Katılım Hakkı Ölçeği" uygulanmıştır. Ayrıca örneklemde bulunan ulusaşırı göçmen çocukların öğretmenlerinin, bu çocukların sınıf yaşantılarına katılımlarında hangi unsurları önemli gördüklerini belirlemek amacıyla öğretmenler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğretmenler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde çocukların sınıf yaşantılarına yönelik analitik sorular yöneltebilmek amacıyla, araştırmacı tarafından örnekleme alınan her sınıfta haftada bir kez olmak üzere dört hafta süre ile gözlem yapılmıştır. Ölçek verilerinin analizinde nicel boyutta frekans analizi ve bağımsız örneklem t-testi; nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda araştırmaya katılan çocukların görüşlerine göre okul öncesi eğitim ortamlarında çocuk katılımının düşük seviyede olduğu saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre örneklemde yer alan yerel çocukların ve ulusaşırı göçmen çocukların Okul Öncesi Sınıfında Katılım Hakkı Ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Öte yandan öğretmen görüşleri uyarınca ulusaşırı göçmen çocuklarının sınıf yaşantılarına katılım düzeylerinin yerel çocukların katılım düzeyinden daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda ulusaşırı göçmen çocukların Türkçe bilmelerinin okul öncesi eğitim ortamlarında çocuk katılımını sağlamakta önemli bir faktör olduğu ortaya konmuştur.