Farklı termal konfor şartlarında çalışan aşçıların vücut ısısı, kan basıncı, kalp atım hızı ve bilişsel fonksiyonlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLAYDA ÖZTÜRK
Danışman: Ayşe Meydanlıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, farklı termal konfor şartlarında çalışan aşçıların vücut ısısı, kan basıncı, kalp atım hızı ve bilişsel fonksiyonlarının karşılaştırılması amacıyla yapıldı. Yöntem: Karşılaştırmalı tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın örneklemini Antalya ilinde bir üniversitenin merkez kampüs mutfağı ile hastanesinin mutfağında çalışan toplam 30 aşçı oluşturdu. Araştırmanın verileri Temmuz 2023 tarihinde; Tanıtıcı Soru Formu, Stroop Testi TBAG Formu, Testo 480 termal konfor ölçüm cihazı kullanılarak ve aşçıların fizyolojik parametreleri ölçülerek elde edildi. Araştırma için etik kurul, çalışma izinleri ve katılımcıların bilgilendirilmiş onamları alındı. Bulgular: Aşçıların tamamına yakını çalışma ortamlarının çok sıcak olduğunu ve bu durumun çalışma verimini azalttığını belirtti. Sıcağa bağlı olarak görülen sağlık problemleri arasında en çok aşırı terleme, susuzluk, sinirlilik, baş ağrısı yer aldı. Her iki mutfağın termal konfor şartlarında ölçüm zamanına göre anlamlı farklılaşma olmakla birlikte, iklimlendirmenin aktif çalıştığı hastane mutfağının termal konfor değerleri anlamlı düzeyde daha iyi bulundu. Kampüs mutfağında çalışan aşçıların hastane mutfağında çalışan aşçılara göre vücut ısılarının bütün ölçümlerde anlamlı daha yüksek olduğu ve Stroop Testini normal sürede tamamlamama oranlarının ise daha fazla olduğu bulundu. Sonuç: Aşçıların ısı stresine bağlı olarak subjektif yakınmalarının yanı sıra bazı fizyolojik parametrelerinde de önemli değişiklikler olduğu, bu sorunların termal konfor şartları daha kötü olan kampüs mutfağında daha fazla olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda çalışanların ısı stresinin etkilerini daha az hissetmeleri için gerekli mühendislik tedbirlerinin yanı sıra organizasyonel ve bireysel önlemler alınmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: aşçı, bilişsel fonksiyon, fizyolojik parametre, ısı stresi, iş sağlığı hemşiresi