Gri Tahminleme ve Gri İlişkisel Analiz Kullanılarak Türkiye ile AB Ülkeleri Eğitim Sistemi Performanslarının Karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet BİRHAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): EMRE İPEKÇİ ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Karar verme mekanizması günümüz koşullarında çoğu zaman karmaşık hale gelebilmektedir. Bunun nedeni ise bir karar alma sürecinde birden çok kriterin var oluşudur. Bu nedenle karar vermeyi mantıksal ve matematiksel modellemeye dayandırarak sonuçlar elde etmek akılcı bir davranış olmaktadır. Bu nedenle araştırmalarda Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanarak mantık çerçevesinde değerlendirilebilir sonuçlar elde edilir. Bu çalışmada Türkiye ve AB üyesi ülkelerinin eğitim sistemi performanslarına dair karşılaştırmalarda Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden olan Gri Sistem Teorisi bazlı Gri İlişkisel Analiz yöntemi kullanılmıştır. Eğitim sistemi performansı girdiler ve çıktıların ölçümü ile yapılmıştır. Bu nedenle 4 adet girdi kriteri ve 8 adet çıktı kriteri tespit edilmiştir. Ayrıca bu kriterlere ait yayımlanan son veriler ile Gri Tahmin Yöntemi ile yeni tahmin verileri oluşturulmuştur. MEB'in 2019 yılında açıklamış olduğu 2023 Eğitim Vizyonu hedefleri ile kıyaslama yapabilmek adına tahmin verileri 2023 yılına kadar üretilmiştir. PISA sınavları gibi her üç yılda bir yapılan sınavlara ilişkin sonuçları hesaplama kolaylığı sağlaması açısından SPSS programında enterpolasyon ile yıllık verilere dönüştürülmüş ve analize bu şekilde devam edilmiştir. Bu kriterler hem mevcut veriler hem de tahmin verileri kullanılarak Entropi Yöntemi ile ayrı ayrı ağırlıklandırılmıştır. Mevcut verilere ve tahmin verilerine dayalı eğitim sistemi performanslarının sıralanması eğitim girdileri, eğitim çıktıları ve genel olarak Gri İlişkisel Analiz yöntemiyle yapılmıştır. 2023 yılı tahminlerine göre Türkiye'nin eğitim sistemi girdiler bakımından mevcut sıralamasını 1 basamak geriye, çıktılar bakımından ise 4 basamak ileriye taşıyacağı öngörülmüştür. Bunun yanı sıra eğitim performansının genel analizinde Türkiye mevcut sıralamasını 2023 yılında 3 basamak ileriye taşıyacağı öngörülmüştür.