Sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık özyeterlilikleri ile öğretimde yaratıcılıkları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE FEYZA ARICI

Danışman: Sabahat Burak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık özyeterliliklerinin ve öğretimde yaratıcılıklarının kişisel değişkenleri arasındaki ilişkinin ne düzeyde olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık özyeterlilikleri ve öğretimde yaratıcılıklarını ortaya koymayı amaçladığı için ilişkisel tarama modeli ile yapılandırılacaktır. Tarama modelleri; geçmişte veya halen var olan bir durumu, var olduğu şekli ile betimlemeyi amaçlayan bir yaklaşımdır (Karasar, 2000, s.77). Bu araştırmanın çalışma grubu, 2022 – 2023 eğitim-öğretim yılında Antalya ilinin Konyaaltı ilçesinde bulunan Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesinde okumakta olan sınıf öğretmeni adayları oluşmaktadır. Araştırmada veriler "Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği", "Öğretimde Yaratıcılık Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya 169 sınıf öğretmeni adayı katılmıştır. Araştırmada veriler, betimsel istatistikler, Kruskal-Wallis H testi, Mann Whitney U testi, t-Testi, LSD testi, Bonferroni testi, ANOVA (Tukey), Kendall Tau-b ve Pearson Korelasyon analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık özyeterlilik düzeyleri ile öğretimde yaratıcılık düzeyleri onların cinsiyet, sınıf düzeyi, spor ilgi alanı ve mezun oldukları lise türüne göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir. Yaratıcılık özyeterlilik düzeyi ile yaş arasında ise pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Öğretimde yaratıcılık düzeyinin alt boyutlarında düşük düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-ekonomik düzeylerinin orta, iyi ve çok iyi olduğu durumlarda yaratıcılık özyeterliliklerini etkilediğine ancak öğretimde yaratıcılık düzeylerini etkilemediğine ulaşılmıştır. Baba eğitim durumları ise yaratıcılık özyeterlilik durumunu etkilemezken öğretimde yaratıcılık ölçeğinin alt boyutlarında anlamlı farklılıklar oluşturduğu saptanmıştır. Anne eğitim durumları ise yaratıcılık özyeterlilik düzeyi ile anlamlı farklılık gösterirken öğretimde yaratıcılık düzeylerini etkilememiştir. İlgi alanlarından teknoloji ve bilim ile yaratıcılık özyeterlilik düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. İlgi alanlarından sanat, müzik, bilim ve genel kültür ile öğretimde yaratıcılık ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sanatsal aktivitelere katılım sıklığı sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık özyeterlilik düzeylerini etkilemezken öğretimde yaratıcılık düzeylerinde anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sınıf Öğretmeni Adayı, Yaratıcılık, Öğretimde Yaratıcılık, Özyeterlilik.