Mekâtib-i rüşdiyyenin birinci senesine mahsus – yeni sarf-ı Osmânî (Metin-günümüz Türkçesine çeviri-terimler dizini-tıpkıbasım)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUKADDES BÜŞRA BAKIR

Danışman: Enfel Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üzerinde çalışmış bulunduğumuz Yeni Sarf-ı Osmânî adlı eser şekil bilgisine ait olup bir komisyon tarafından hazırlanmıştır. Elimizdeki metin onuncu baskı olup 1331(1912-1913) yılına aittir. Ortaokulun ikinci sınıf öğrencilerine yönelik hazırlanan eserde konunun özü anlatılmış, daha sonra bu anlatım alıştırmalarla desteklenmiştir. Çalışmamız Giriş, Latin Harfli Metin, Çeviri, Terimler Dizini, Sözlük ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın kapsamı eserin Latin harflere aktarılması, günümüz Türkçesine çevrilmesi ve terimler dizini esasına dayanmaktadır. Eserin Latinize edilmesi ve terimler dizininin ortaya konmasıyla ele aldığımız eser üzerinden dönemin dili, gramer anlayışı ve dil bilgisel terimleri hakkında fikir oluşturulmak istenmiştir. Giriş bölümünde Anadolu/Osmanlı sahasında hazırlanan gramer kitapları zikredilerek bunlarla ilgili çalışmalara yer verilmiş, metin çalışması kısmında ise Arap harfli metin Latin harflerine aktarılmıştır. Eserin Türkiye Türkçesine çevirisi yapılırken terimlerin eserdeki anlamı dikkate alınmış, anlaşılır bir aktarım gözetilmiştir. Terimler dizini ile dönemin gramer terimlerinin ortaya konması, bu terimlerin açıklanması ve dil bilim çalışmalarına katkı sağlaması amaçlanmıştır.