Mezial temporal skleroz'lu hastalarda mezolimbik yapıların hacim değişikliklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURİYE ÖZ

Danışman: Nigar Keleş Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Temporal lop epilepsisi (TLE), lokalizasyona bağlı epilepsilerin en sık görülenidir. TLE'ye hipokampal sklerozun eşlik ettiği durum, mezial temporal skleroz (MTS) olarak bilinir. MTS ilaca dirençli TLE hastalarında en sık görülen lezyondur. MTS'de hippocampus ve amygdala gibi yapılarda atrofi görülür. Ancak MTS'nin tüm limbik sistem yapılarını etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmamızda MTS'li hastaların mezolimbik sistem yapılarındaki hacim değişikliklerini inceleyerek sağlıklı kontrollerle karşılaştırmayı amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza 17 sağ MTS ve 19 sol MTS hastası olmak üzere toplam 36 MTS hastası ve hasta grubuyla yaş ve cinsiyet yönünden uyumlu 36 tane sağlıklı birey retrospektif olarak taranarak dahil edildi. Tüm gruplardaki bireylerin mezolimbik yapılarının subkortikal, gri cevher ve beyaz cevher hacimleri, kortikal kalınlıkları FreeSurfer yazılımıyla ölçülerek karşılaştırıldı. Bulgular: Sağ MTS ve sol MTS hastalarının mezolimbik yapılarının subkortikal, beyaz cevher ve gri cevher hacim ölçümleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştı (p<0,05). Kortikal kalınlıkta anlamlı bir fark görülmedi. Hasta grubunda kortikal kalınlık ortalaması kontrol grubuna göre fazlaydı. Sol MTS hastalarında daha yaygın ve bilateral atrofi paterni gözlenirken sağ MTS hastalarında atrofi paterni daha çok ipsilateral hemisferde gözlendi. Sonuç: MTS'de hippocampus ve komşu limbik sistem yapılarında atrofi görülmektedir. Bu atrofi paterni subkortikal yapılar ve beyaz cevherde daha belirgindi. Bulgularımız MTS'de etkilendiği bilinen hippocampus'un ve diğer kortikal limbik yapılarla olan bağlantılarının ilk olarak etkilendiğini göstermektedir. Ortalama kortikal kalınlığın hasta grubunda fazla olmasının klinik parametrelerin mezolimbik yapılar üzerindeki etkisi ile ilgili olabileceğini düşünmekteyiz.