Peri-implantif Dönem Fare Uterusunda İnflamasyon İlişkili Programlı Hücre Ölümü Piroptozun Araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cemre Nur Balcı
Danışman: Nuray Acar Aydemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Başarılı bir gebelik için implantasyon, desidualizasyon ve plasentasyonun sağlıklı şekilde gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca trofoblast invazyonu, doku ve vasküler yeniden yapılanma gibi süreçlerde inflamatuvar yanıtın dengesi önemlidir. İnflamasyon ilişkili programlı hücre ölümü piroptozun gerçekleşmesinde NLRP3 inflamazom yolağı görev almaktadır. Çalışmamızda piroptozun farelerde peri-implantif dönemde rol alıp almadığını belirlemek için gebeliğin farklı günlerindeki farelere ait uterus ve implantasyon bölgelerinde NLRP3, Kaspaz-1, Gasdermin D, IL-1β ve IL-18'in lokalizasyon ve ekspresyonlarını incelemeyi amaçladık. Yöntem: Farelere ait östrus fazı uteruslar ile gebeliğin 1., 4., 5., 6. ve 8. günlerine ait uterus ve implantasyon bölgeleri elde edildi. Piroptozda rol alan NLRP3 inflamazom yolağı üyeleri NLRP3, Kaspaz-1, Gasdermin D, IL-1β ve IL-18 proteinlerinin lokalizasyon ve ekspresyonları immünohistokimya ve Western blot ile belirlendi. Bulgular: Farelerde gebeliğin 5.gününde blastosistin tutunduğu lümen epitelinin hemen altındaki subepitelyal stroma hücrelerinde NLRP3, Kaspaz-1, Gasdermin D ve IL-18 ekspresyonları gözlenmiştir. Gebeliğin erken evrelerinde uterus lümen ve bez epiteli proliferasyonu sırasında NLRP3'ün yoğun şekilde ekspre edildiği gözlenmiştir. Ayrıca sekonder desidual bölgeyi oluşturacak stromal hücrelerin proliferasyonu ve farklılaşması yani desidualizasyonu boyunca NLRP3 inflamazom yolağı üyelerinin ekspre edildiği gözlenmiştir. IL-1β ve IL-18'in primer desidual bölgeye kıyasla sekonder desidual bölgede daha yoğun bir şekilde ekspre olduğu gözlenmiştir. Gebeliğin ilerleyip plasentasyonun başlamasıyla birlikte sekonder desidual bölgede NLRP3 ekspresyonunun azaldığı gözlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz bulgular, inflamasyon ilişkili programlı hücre ölümü piroptoz ve NLRP3 inflamazom yolağının embriyo implantasyonu ve desidualizasyonda rol alabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: implantasyon, desidualizasyon, piroptoz, inflamazom, NLRP3