Bazı Adaçayı (Salvia spp.) ve Dağ Çayı (Sideritis spp.) Türlerinin Kİmyasal ve Duyusal Özelliklerinin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Cüneyt Dinçer

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYHAN TOPUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada bazı adaçayı (Salvia fruticosa Miller, Salvia tomentosa Miller) ve dağ çayı (Sideritis stricta Boiss. & Heldr. apud Bentham, Sideritis lycia Boiss. & Heldr. apud Bentham) türlerinin çay olarak önem arz eden bazı kalite özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla bitkilerin, toplam fenolik ve flavonoid madde miktarları ile bu maddelerin bileşenleri belirlenmiştir. Ayrıca bitkilerin nem ve uçucu yağ miktarı ile ekstrakt verimi, antioksidan aktivitesi ve duyusal özellikleri de değerlendirilmiştir.Elde edilen sonuçlar Salvia L. türlerindeki fenolik madde içeriğinin Sideritis L. türlerindekine kıyasla daha yüksek olduğunu ve bu türlerin fenolik bileşenleri bakımından da önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Salvia türlerinde (+)-kateşin, rosmarinik asit, hesperetin ve rutin, Sideritis türlerinde rosmarinik asit, kuersetin ve kafeik asit başlıca fenolik madde bileşenleri olarak belirlenmiştir. Ayrıca Salvia türlerindeki uçucu yağ miktarı Sideritis türlerinden daha yüksek bulunmuştur. Doğa koşullarında yetişen türler ile kültür koşullarında yetiştirilen türler genel olarak kalite özellikleri bakımından kıyaslandığında istatistiki olarak önemli bir farklılık saptanmamıştır.İstatistiki olarak yapılan değerlendirme sonucunda en yüksek antioksidan aktivite Salvia fruticosa türünde tespit edilirken, toplam fenolik ve flavonoid madde içeriği en yüksek tür ise Salvia tomentosa olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte bitkilerin antioksidan aktiviteleri ile fenolik ve flavonoid madde içeriği arasında yüksek bir korelasyon belirlenmiştir.Yapılan duyusal değerlendirmeler neticesinde türler arasında istatistiki açıdan önemli farklılıklar saptanmamıştır.