“Çağdaş Sanat ve Endüstriyel Tasarım Ara Kesitinde Sanal Gerçeklikle Nesneye Bakış”,
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Handan Sabriye YAMAN
Danışman: Ülfet Ilgaz Topcuoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, çağdaş sanat ve endüstriyel tasarım arakesitinde nesne kavramının sanal gerçeklik teknolojisi ile nasıl dönüştüğünü incelemektedir. 20. yüzyıldan günümüze nesnenin sanat ve tasarımdaki konumu, Kübizm'den dijital sanata uzanan süreçte büyük değişimler geçirmiştir. Picasso'nun geometrik parçalamalarıyla başlayan dönüşüm, Duchamp'ın hazır nesneleriyle kavramsal boyut kazanmış, Warhol'un tüketim nesneleriyle popüler kültürle buluşmuş, Nam June Paik'in video sanatıyla dijital alana taşınmıştır. Nesne kavramı üzerinden insan-nesne ilişkisinin çok katmanlı yapısı araştırılmıştır. Görme ve dokunma duyularının nesne algısındaki rolü incelenmiş; çağdaş sanatta nesnenin fiziksel varlığından kavramsal ve dijital forma geçişi tartışılmıştır. Endüstriyel tasarımda seri üretim nesnesi, Bauhaus'un nesneye yaklaşımı ve çağdaş tasarımcıların tasarım nesnesine yaklaşımları değerlendirilmiştir. İşlevsel nesnelerin tasarımsal süreçlerinin çağdaş sanatta nesne oluşturma sürecine benzerliğinin yanı sıra iki disiplin birleştirilerek disiplinler arası benzer yaklaşımlar üzerinde durulmuştur. Sanal gerçeklik teknolojisi, nesneye bakışı yeniden yapılandırmakta; gerçeklik ve simülasyon kavramları arasındaki sınırları bulanıklaştırmaktadır. Sanal ortamda nesnenin algılanması ve deneyimlenmesi sorgulanmıştır. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen bireysel uygulamalar "Oturma Birimi Serisi", "S-dalgası" ve "Gerçekte Bu Bir Pipo Değildir" serileri sanal gerçeklik ortamında nesnenin yeniden yorumlanmasını somutlaştırmaktadır. Sonuç olarak, sanal gerçeklik teknolojisi, çağdaş sanat ve endüstriyel tasarımda nesne kavramını fiziksel sınırlardan kurtararak, algısal, kavramsal ve deneyimsel yeni boyutlar kazandırmaktadır. Bu tez çalışmasında yöntem olarak öncelikle kapsamlı literatür taraması yöntemi benimsenmiştir. Çalışmanın kavramsal çerçevesi, sanat ve tasarım alanındaki güncel kuramsal yaklaşımlar ile tarihsel bağlamı bütüncül biçimde değerlendirebilmek amacıyla oluşturulmuştur. Literatür taraması yalnızca mevcut bilgilerin özetlenmesi biçiminde değil, aynı zamanda farklı kuramsal görüşlerin karşılaştırmalı analizi yoluyla, özgün bir yorum alanı geliştirmeye yönelik olarak uygulanmıştır. Bu yönüyle yöntem, salt bilgi derlemesinden öte, eleştirel bir sentez oluşturma amacına yönelmiştir.