RETİNAL PİGMENT EPİTEL HÜCRELERİNDE ENDOPLAZMİK RETİKULUM STRESİNİN SİFİNGOLİPİD DÜZEYLERİ VE APOPTOTİK YOLAK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU AFŞAR
Danışman: Mutay Aydın Aslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Endoplazmik retikulum (ER) stresi oluşturulan insan retinal pigment epitel hücrelerinde (ARPE 19) sfingolipid düzeylerini belirlemeyi ve apoptotik yolları incelemeyi amaçladık. Yöntem: Hücreler, ER stresi oluşturmak için tunikamisin (TM) ile muamele edildi ve sitotoksisiteyi azaltmak için bir ER stres inhibitörü olan tauroursodeoksikolik asit (TUDCA) uygulandı. Hücre canlılığı MTT analizi ile ölçüldü. C16 – C24 sfingomyelin (SM) ve C16 – C24 seramid (CER) seviyeleri LC-MS / MS ile belirlendi. Glikozla düzenlenen protein 78-kd (GRP78) ve nükleer faktör kappa-b alt birim 1 (NFκB1) mRNA düzeyleri kantitatif PCR analizi ile GRP-78, NF-κB p65, cleaved kaspaz-3 ve kaspaz-12 proteinlerinin ekspresyon düzeyleri immünfloresans mikroskobi yöntemiyle değerlendirildi. Seramid-1-fosfat (C1P) seviyeleri immunoassay ile belirlendi. Hücre lizatlarındaki kaspaz −3 ve −12 aktivitesi ise florometrik bir yöntemle ölçüldü. Bulgular: Tunikamisin uygulanan hücrelerde ER stresinin varlığı, GRP78'in mRNA ve protein seviyelerinin önemli ölçüde artmış olması ile doğrulandı. Tunikamisin, kontrollere göre hücre canlılığını önemli ölçüde azalttı. Tunikamisin ile birlikte TUDCA uygulaması, TM grubuna göre hücre canlılığını önemli ölçüde artırdı. Kontrol grubu ile kıyaslandığında TM uygulanan hücrelerde C22 – C24 CER'ler, C1P, kaspaz-3, kaspaz-12, NFκB1 mRNA ve NF-κB p65 protein seviyelerinde önemli bir artış gözlendi. TUDCA'nın uygulanması, kaspaz-3 ve -12 aktivitesinde bir azalma ile birlikte GRP78 mRNA, NFκB1 mRNA, NF-κB p65 proteini, C22 – C24 CER'ler ve C1P seviyelerinde kısmi bir azalmaya yol açtı. Sonuç: Çalışmanın sonuçları ER stresine maruz kalan retina hücrelerinde uzun zincirli CER ile C1P'nin arttığını ve apoptotik belirteçlerin varlığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Sfingolipid, tunikamisin, retinal pigment epitel hücreleri