Kamu kurumlarında bürokrasi ve e-devlet sistemi: Çalışmanın dönüşümü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELÇUK ÇETİK

Danışman: Beyhan Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızlı değişimler, kamu yönetiminde köklü dönüşümlere yol açarak yeni bir dönemi başlatmıştır. Bu yenilikler genellikle mevcut durumdan daha ileriye gitmeyi hedefler ve bu bağlamda, kamu sektöründe yapılan yeniliklerin temel amacı, kamusal ihtiyaçların daha verimli, hızlı ve etkin bir şekilde karşılanmasını sağlamaktır. Yenilenme süreci, e-devlet sistemlerini ortaya çıkarmış ve bu sistemler kamu hizmetlerini sunmanın bir teknik aracı olarak devlet ve vatandaş arasındaki ilişkinin niteliğini yeniden biçimlendirmiştir. Kamu yönetimi anlayışında esneklik, şeffaflık, vatandaş odaklılık ve hesap verebilirlik gibi özelliklerin öne çıkması, bilgi ve iletişim teknolojileriyle birleşerek devlet ile vatandaş ilişkilerini de dönüştürmüştür. E-devlet, vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırarak zaman ve maliyet tasarrufu sağlamış, yönetim süreçlerini daha şeffaf ve etkin hale getirmiştir. Böylece bürokrasinin azaltılması, verimliliğin artırılması ve vatandaş katılımının teşvik edilmesi gibi faydalar sağlanmıştır. Türkiye'deki kamu yönetiminin evrimi ve e-devlet gibi dijitalleşme süreçleri, ülkenin toplumsal ve ekonomik dönüşümü açısından kritik öneme sahiptir. Bu süreçler, gelecekteki yönetim pratiklerini şekillendirme ve daha etkin, şeffaf bir kamu hizmeti sunma yolunda ilerleme fırsatı sunmaktadır. Bu tezde otomasyon ve e-devlet sistemlerinin bahsedilen bu özelliklerinin çalışma anlayışını nasıl dönüştürdüğü sorgulanmaktadır. Bu amaçla bir kamu kurumunda çalışan 20 uzman ve uzman yardımcısından mülakatlar yoluyla elde edilen veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, katılımcıların çoğu, otomasyon ve e-devlet sistemlerinin kamu hizmetlerinde önemli iyileştirmeler sağladığı konusunda hemfikirdir. Teknolojinin iş süreçlerini hızlandırması, maliyetleri düşürmesi ve vatandaş memnuniyetini artırması katılımcılar arasında yaygın bir görüştür. Özellikle e-devlet uygulamalarının vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırması ve işlemlerin daha hızlı yapılmasını sağlaması önemli bir avantaj olarak öne çıkmıştır. Ancak bazı katılımcılar teknolojinin getirdiği yeni iş yükleri veya sistem hantallığı gibi sorunlardan da bahsetmişlerdir. Katılımcılar, teknolojinin niteliksel olarak daha donanımlı personel gerektirdiği konusunda fikir birliği içindedirler. Aynı zamanda bazı işlerin değişmesi veya yeni beceriler kazanılması gerekliliği nedeniyle personelin uyum sürecinde zorluk yaşayabildiği de vurgulanmıştır. Dolayısıyla teknolojik dönüşümün personel üzerindeki etkilerinin yönetilmesi ve sürekli eğitim ile desteklenmesi gerekliliği önem taşımaktadır. vii Araştırmanın birinci bölümünde öncelikle bürokrasi kavramı, bürokrasi kuramları, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunları incelenmiştir. Bu bölümde önce Türkiye'de kamu bürokrasisinin Osmanlı, Cumhuriyet ve 1980 sonrası dönemlerindeki özellikleri aktarılmış ardında da günümüz bürokrasinin özellikleri tartışılmıştır. Ayrıca örgütlerde ve çalışma hayatında esnekleşme süreçleri ile kamu bürokrasisindeki değişim ve değişimi ortaya çıkaran yaklaşımlar literatür taramasıyla ele alınmıştır. İkinci bölümde e-devletin kavram, amaç ve gelişim süreçleri ile e-devlet sistemlerinin kamu yönetimine yapmış olduğu etkilere dair mevcut literatüre yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, alan araştırması sunulmuş ve bulguları analiz edilerek yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde araştırma sonuçları tartışılarak öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeleri: Bürokrasi, Esnekleşme, Kamu Hizmeti, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Teknoloji ve Dijitalleşme, Otomasyon, E-Devlet