Ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarının COVİD-19 korkusu ile destekleyici bakım gereksinimleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SULTAN AYDOĞDU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Arzu Akcan
Eş Danışman: Sema Sezgin Göksu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırma, ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarının COVID-19 korkusu ile destekleyici bakım gereksinimleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırma, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Prof. Dr. Mustafa Samur Kemoterapi Ünitesinde Haziran 2021-Eylül 2022 tarihleri arasında kanser tanısı olan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 285 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, COVID-19 Korkusu Ölçeği, Destekleyici Bakım Gereksinim Ölçeği Kısa-Formu kullanılarak, yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veriler, SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiş, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Çalışmada etik onam, kurum izni ve bireylerden yazılı onam alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların %62.5'inin 41-65 yaş arasında olduğu, %51.6'sının kadın, %45.3'ünün ilkokul mezunu, %83.2'sinin evli olduğu, %91.6'sının ailesi ile yaşadığı, %81.8'inin destek bakım aldığı, %74'ünün COVID-19 enfeksiyonu geçirmediği saptanmıştır. Ortalama puanlar COVID-19 Korkusu Ölçeği için 18.66±6.07 ve Destekleyici Bakım Gereksinim Ölçeği Kısa-Formu için 87.73±22.54 olarak bulunmuştur. Destekleyici bakım gereksinim düzeyi ve COVID-19 korkusu düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmış olup (p<0.05) COVID-19 korkusunun destekleyici bakım gereksinimi üzerine %9.5 oranında ve pozitif yönde etkisinin olduğu belirlenmiştir (Adj R2=0.095). Kanserli hastaların yaşı arttıkça destekleyici bakım gereksinimin azalış gösterdiği (Beta=-0.136), kadın hastaların destekleyici bakım gereksinim puanların erkek hastalardan daha yüksek olduğu saptanmıştır (Beta = -0.258). Sonuç: Kanser hastalarında COVID-19 korkusu ve destekleyici bakım gereksinimleri arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu saptandı. Kanser hastalarında COVID-19 korkusu arttıkça, destekleyici bakım gereksinimleri artmaktadır. Kanser hastaların COVID-19 korkusunu azaltmaya yönelik farkındalık çalışmaları planlanmalıdır.