Toplumsal Cinsiyet Bağlamında İş-aile Çatışması: Kadın Kabin Memurlarına Yönelik Bir Araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ekin Par
Danışman: Şerife Gözde Yirmibeşoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal cinsiyet rolleri akıl ve gücün erkeğin; duygusal olma, alttan alma iyi bakım verme gibi özelliklerin de kadının özellikleri olduğunu belirlemiştir. Bu sebeple kriz anlarında kadınların daha faydalı olabilecekleri düşüncesi bazı mesleklerin kadın işi olarak görülmesine yol açmıştır. Kabin memurluğu da yolcu ile birebir iletişim kurulan ve yolcu memnuniyetinin ön planda tutulduğu, kadının ise gerekli iletişimi sağlama konusunda daha iyi olacağı düşünülen ve toplumda kadın işi olarak algılanan mesleklerden biridir. Tüm bunların yanında kadınların ev içi sorumlulukları da devam etmektedir. İş-aile çatışması bireylerin iş hayatında ve aile hayatlarında üstlendikleri roller arasında denge sağlanamadığında yaşanmaktadır. Toplumsal cinsiyet rolleri düşünüldüğünde kadınların iş-aile çatışması yaşaması daha sık rastlanılan bir durumdur. Bu çalışmada özellikle toplumsal cinsiyet rolleri, ataerkil aile yapısı, iş-aile çatışması, kavramlarına değinilerek, kabin memurları kadınların tüm bu kavramlar bağlamında yaşadıkları sıkışıklık ve kendini var etmek için başvurduğu yöntemlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre kadınlar toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilinçlenmiş olsa dahi ataerkil anlayış kadının hem iş hem aile hayatını olumsuz etkilemektedir. Kadınların iş hayatında hem erkekten hem kadından cinsiyetçi tavırlar gördüğü, iş hayatında cinsel tacize ve mobbinge maruz kaldığı, aile hayatının ise çalışma şartlarından ve getirdiklerinden olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Kabin memurluğu mesleğinin zorlu şartlar ve toplumsal cinsiyet bağlamında yaşanan olumsuz tecrübeler ile azalan tahammül seviyesinin aile hayatını olumsuz etkilediği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, ataerkil aile yapısı, kabin memurluğu, iş-aile çatışması