Hedonizm algısının sokak lezzetleri tüketme niyeti üzerindeki etkisi: Akış deneyiminin aracılık rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm Yönetimi Tezli Yüksek Lisans, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL TAŞPINAR

Danışman: Gözde Seval Ergün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konusu hedonizmin sokak lezzetleri tüketme niyetine olan tesirinin ortaya çıkarılmasıyla eylemin gerçekleşmesinden kaynaklı hazla mutluluğun sonucunda akış deneyiminin aracılık rolünün saptanmasıdır. Haz düşünüldüğünde genelde akla gelen ilk eylem cinselliktir. Çünkü cinsellik evrensel olarak akla gelen en ödüllendirici deneyimdir. Yemek tüketimi de cinsellik gibi temel zevklerden birisidir. Öyle ki yemek her kültürde zevkin yanı sıra haz veren bir sanata dönüştürülmüş, hazırlanış ritüelleri ile tarih boyunca geliştirilmiştir. Sokak lezzetleri de yemek kültürü içerisinde var olduğu yerden ve sosyal deneyimden ayrılamayan, eski ve yeni zevkleri bir arada barındıran bir tutumla tüketicilerle buluşmaktadır. Tüketim niyeti ise doğası gereği oldukça karmaşık bir yapıda olmakla birlikte çoğu zaman içgüdü, ihtiyaç veya arzu olarak tanımlanabilmektedir. Sokak lezzetlerine de giderek artan hem tüketici ilgisi hem de akademik ilgiye rağmen, tüketimin baş aktörü tüketici niyetine odaklanan hala çok sınırlı sayıda çalışma vardır. Sosyal bilimlerde davranış analizi oldukça önemli olmakla birlikte nispeten keşfi güç bir analizdir. Konu ile ilişkili mevcut çalışmalarının rasyonel olarak nitelendirilen tüketici davranışının faydacı yönlerine daha fazla odaklandığı görülmektedir ve tüketici davranışının farklı yönlerinin potansiyel öneminin hala belirsizliğini koruduğu ifade edilebilir. Dolayısıyla daha eksiksiz bir tüketici davranış anlayışı güden çalışmalara daha fazla odaklanmak gerekmektedir. Bu çalışmada, tüketicilerin sokak lezzetlerini tüketme niyetlerini keşfetmeye yönelik; hedonizm algısına odaklanmaktadır ve yemek tüketimi bağlamında akış teorisini genişletmektedir. Yemeğin kendi doğasında var olan potansiyel hazzı kullananların, bu deneyimi akışa dönüştürmeleri kaçınılmazdır. Bu açıdan çalışma, tüketici ve sokak lezzetleri arasındaki ilişkiyi; farklı bir bakış açısı çerçevesinde geliştirmenin dışında, ilgili alanyazına keyifli ve eğlenceli yemek tüketimini araştırmak için bir alan oluşturmayı amaçlamıştır. Çalışma kapsamında sokak lezzeti tüketiminin, yemekten zevk alma, içsel motivasyon, ödüllendirici bir deneyimden sonra gelen mutluluk ile bağlantılı olduğu, dolayısıyla akış için bir fırsat olduğu düşüncesinden hareketle aralarındaki ilişki açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hedonizm, Sokak Lezzetleri, Akış deneyimi.