Antalya florasına endemik olan Verbascum leptocladum'un In Vıtro çoğaltılması üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERİFE ÜNNÜ

Danışman: Kenan Turgut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anadolu'da "Sığırkuyruğu'' olarak da tanınan Verbascum L. cinsi, Scrophulariaceae familyasının en geniş cinslerinden birisidir. Uzun yıllar boyunca geleneksel tıpta kullanılmakta olan sığırkuyruğu (Verbascum spp.), türlerinden biri olan Verbascum leptocladum, Antalya florasına endemik olup, yayılım lokalizasyonu Türkiye'de oldukça sınırlıdır. Literatürde R kategorisi olarak yer almakta ve nesli tükenme tehlikesi olan bitkilerdendir. Literatürde bu türe ait sınırlı sayıda çalışma bulunmakta olup, herhangi bir bitki doku kültürü tekniğinin uygulandığı çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu yüksek lisans tez çalışmasında, risk kategorisine giren Verbascum leptocladum türüne ait bitki doku kültürü protokolü geliştirilmesi ve mikroçoğaltım yöntemi ile bitkinin in vitro çoğaltılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda mikroçoğaltım için en yüksek sürgün sayısını elde etmek amacıyla farklı konsantrasyonlarda sitokinin ve oksin içeren ortamlardan oluşan deneme oluşturulmuştur. En yüksek sürgün sayısı 2 mg/L BAP ve 0,5 mg/L NAA içeren MS besin ortamından elde edilmiştir. Doku kültüründe köklendirilen bitkiler başarılı bir şekilde dış koşullara alıştırılarak sera koşullarında çiçeklenen bitkiler elde edilmiştir.