Ortaokul öğrencilerinde aile ilişkileri, dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ve duygusal iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EVİN RUKEN KARTAL

Danışman: Arzu Taşdelen Karçkay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişen teknoloji ile birlikte yaşamın çeşitli alanlarında farklılıklar meydana gelmektedir. Geleneksel oyunlar yerini yeni dijital oyunlara bırakırken, aile ilişkilerinin dinamiği de günümüz teknolojisi etrafında şekillenmektedir. Tüm bu değişimin merkezinde yer alan çocukların, psikolojik ve duygusal iyi oluş düzeyleri de değişmektedir. Bu nedenle mevcut tez çalışmasının amacı çocuklarda aile ilişkileri, dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ve duygusal iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Antalya'da öğrenim gören 287'si kız, 394'ü erkek olmak üzere toplam 681 beşinci, altıncı ve yedinci sınıf ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği ve Stirling Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 20 paket programı ve Hayes Process Macro programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, dijital oyun bağımlılığı destekleyici aile ilişkileri ve psikolojik ve duygusal iyi oluş değişkenleri ile negatif; engelleyici aile ilişkileri ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin destekleyici aile ilişkileri engelleyici aile ilişkileri ile negatif; psikolojik ve duygusal iyi oluş ile pozitif ilişkilidir. Engelleyici aile ilişkileri ile psikolojik ve duygusal iyi oluş değişkenleri negatif ilişkili olduğu bulunmuştur. Paralel çoklu analiz sonuçları destekleyici ve engelleyici aile ilişkilerinin, dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ve duygusal iyi oluş arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini göstermiştir. Ayrıca dijital oyun bağımlılığı, destekleyici ve engelleyici aile ilişkileri psikolojik ve duygusal iyi oluş üzerindeki değişimin yaklaşık %41'ini açıklamaktadır. Bu bağlamda dijital oyun bağımlılığı ve aile ilişkilerinin psikolojik ve duygusal iyi oluş üzerinde yordayıcı rolü ortaya konmuştur.