M.S. I. – II. yy.da Küçük Asya’daki Atletik Agonlarda Sporcu Hareketliliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, Akdeniz Eskiçağ Araştırmaları, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yaşar İsmet Demiröz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nurşah Şengül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İzleri günümüzden beş bin yıl öncesine kadar takip edilebilen spor, toplum hayatında eğitim, askerlik ve eğlencenin bir parçası olarak günümüze kadar gelmiştir. Eski Yunanlardan öncesinde birçok toplum kendi sınırları içerisinde bir güç gösterisi olacak şekilde ikili spor karşılaşmaları düzenlemiş; krallar ve yöneticiler spordaki yiğitliklerini ön plana çıkararak halk üzerindeki prestijini arttırma çabasına girmişlerdir. Antik Yunanistan'da genç bireyler, topluma yararlı olabilmek maksadıyla zihinsel eğitimlerinin yanında beden ve müzik eğitimi de alıyorlardı. Diğer toplumlara göre daha fazla yarışmacı ruhu olan Yunanlar, her konuda daha iyi olduklarını kanıtlamak istedikleri gibi sporda da bunu kanıtlamak için agonları toplum hayatına kazandırdılar. Homeros'ta da görüldüğü üzere agonlar başlangıçta sadece kahramanların ve asillerin cenazelerinde ya da ölülerin ruhlarını onurlandırmak için düzenlenmiştir. Organize olarak bilinen ilk agon, M.Ö. 8. yüzyıl başında Olympia festivali bünyesindeki stadion koşusuydu. Olympia'yı Pythia, İsthmia, Nemea Oyunları, Panathenaia Oyunları takip edecekti. Yunan dünyası tarafından kutsal kabul edilen bu festivaller zamanla ilgi odağına dönüşmüşlerdir. Roma İmparatorluk Dönemi'nde birçoğu imparatorluk kültü ile birleştirilen festivaller her yerde türemeye başlamıştı. Roma İmparatorluğu'nun Dönemi'nde ilk üç yüzyılında Yunan atletik geleneği zirveye ulaşmıştır. Atletler de bu dönemde ara vermeden yüzlerce km uzaklıklardaki festivallere katılmak için seyahat ediyorlardı. Atletlerin Roma İmparatorluk şehirleri arasındaki seyahatlerine dair Küçük Asya'dan ele geçmiş birçok yazıt Küçük Asyalı bulunan atletlerin yarattığı hareketliliğe dair detaylı bilgiler vermektedir. Bu çalışmada 4 farklı Küçük Asya şehrinden 4 farklı atlete ait seyahatleri içeren yazıtlara odaklanılmıştır. Bu çalışmada seçilen 4 atletten ikisi erken imparatorluk yıllarında, diğer iki atlet ise özellikle imparatorların himayesinde doruğa ulaşmış olan festivallerin olduğu M.S. 2. yüzyılda atletik kariyerinin zirvesine ulaşmış atletlerdir. Bu atletlere ait yazıtlar ve galibiyet listeleri incelenerek yaptıkları seyahatlari incelenerek atletlerin oluşturdukları hareketlilik ortaya konulmuştur.