Kolorektal kanserden sağ kalan bireylerde semptom yönetimi modeline temellendirilmiş hemşirelik girişimlerinin semptom yönetimi, nüks korkusu ve yaşam kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI ÖZTÜRK

Danışman: FATMA ARIKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma kolorektal kanserden sağ kalan bireylerde semptom yönetimi modeline temellendirilmiş hemşirelik girişimlerinin semptom yönetimi, nüks korkusu ve yaşam kalitesine etkisini incelenmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Randomize kontrollü deneysel nitelikteki bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğinde primer kanser tedavisini tamamlamış, örnekleme dahil etme kriterlerini karşılayan 20 girişim, 20 kontrol grubu olmak üzere toplam 40 poliklinik takipli kolorektal kanser hastası ile Temmuz 2023-Eylül 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında; Semptom Yönetim Modeline Temellendirilmiş Birey Tanılama Formu, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği, Kanser Nüks Korkusu Envanteri, EORTC-C30 ve EORTC- QLQ CR29 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Girişim grubuna CRCaSSM protokolü (eğitim kitapçığı ile bir kez yüz yüze eğitim ve altı kez telefonla danışmanlık) uygulanmıştır. Kontrol grubu poliklinikte rutin takip edilmiştir. Ölçek verileri girişim öncesi ve üç ay sonunda toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SAS 9.4 paket programında yapılmıştır. Bulgular: Girişim grubu hastalarında kontrol grubuna göre; semptom puan ortalamalarının azaldığı (p<0.05), kanser nüks korkusu puan ortalamalarının azaldığı belirlenmiştir (p<0.05). Girişim grubunda kontrol grubuna göre yaşam kalitesi puan ortalamalarının istatistiksel olarak arttığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonuçları kolorektal kanserden sağ kalan bireylerde semptom yönetimi modeline temellendirilmiş hemşirelik girişimlerinin semptom yönetimi, kanser nüks korkusu ve yaşam kalitesine olumlu etkisinin olduğunu göstermiştir. CRCaSSM protokolünün kolorektal kanserden sağ kalan bireylerde uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: kanser nüks korkusu, kolorektal kanser sağkalım, hemşirelik girişimleri, semptom yönetimi modeli, yaşam kalitesi