Hakkı Ateş'in 1925'te kaleme aldığı Türkçenin sarfı adlı eseri (Metin-günümüz Türkçesine çeviri-terimler dizini-tıpkıbasım)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEYLA SUBAŞI

Danışman: Enfel Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil bilimin temel öğelerinden biri olan sarf (biçim bilgisi), dilin önemli bir unsurudur. Sarf özetle bir dilin ek, kök ve söz yapısını incelemektedir. Söz dizimi ve anlam bilimi, sarfı destekleyen unsurlardır. Dil bilimin her birimi ayrı birer birim olarak incelense dahi birbiri ile etkileşime geçerek dilde anlamlı unsurları bir araya getirmektedir. Bu çalışmada Hakkı Ateş'in 1925 yılında Küçük Bir Proje başlığı altında kaleme aldığı Türkçenin Sarfı adlı eser filolojik ve dil bilimsel yöntem ile incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Türkçenin Sarfı eseri ile dönemin diğer gramer kitaplarını kıyaslayarak gramer terimlerinin tespitini yapmaktır. Yapılan çalışmanın giriş bölümünde sarf hakkında bilgi verilerek literatür taramasına yer verilmiş aynı zamanda çalışmanın konusu amacı, sınırlılık ve yöntem hakkında bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde üzerinde çalışılan metnin Latin harflerine aktarılmış hali verilmiştir. İkinci bölümde metnin dil içi çevirisine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Terimler dizini başlığı altında Osmanlıca-Türkçe, Türkçe-Osmanlıca ve Özel Adlar olarak üç alt başlıkta incelenmiştir. Sonuç bölümünde bulguların analizi yapılmıştır.