Anonim Şirketlerde Güç Boşluğu ve Giderilmesi Yolları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Talha Barut

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MURAT TÜRE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tüzel kişilik ve sınırlı sorumluluk ilkelerinin sağladığı kolaylıklar sayesinde 19. ve 20. yüzyıllarda ciddi bir ivme kazanan anonim şirketler günümüzün vazgeçilmez şirketleri haline gelmiştir. Faaliyet alanlarının geniş olması bu şirketleri uluslararası bir boyuta taşımıştır. Bununla birlikte pay sahibi sayısının devasa boyutlara ulaşması ise şirket işleyişi ile ilgili bir takım sorunları beraberinde getirmiştir.Pay sahibi sayısının büyük artış göstermesi neticesinde genel kurula katılım sorunu ortaya çıkmıştır. Pay sahiplerinin büyük bir kısmı genel kurul toplantılarına katılamadığından dolayı şirketin işleyiş mekanizması bozulmuştur. Pay sahipleri tam olarak genel kurula katılsa bile on binlerce kişinin nerde ve nasıl bir araya geleceği, oylamanın nasıl yapılacağı hususları ayrı bir sorun haline gelmiştir. İşte pay sahiplerinin çeşitli sebeplerden ötürü genel kurul toplantılarına katılamamasından doğan boşluğa `güç boşluğu' adı verilmektedir. Pay sahiplerinin genel kurulda oyunu bilinçli bir şekilde kullanması için gerekli ortamın bulunmaması da bu kavrama dahildir.Güç boşluğu neticesinde yönetim kurulu, genel kurulun yetkilerini iktisap etmiş ve genel kurul adeta bir tasdik makamına dönüşmüştür. Yönetim kurulu ve denetim kurulu arasındaki demokratik işleyiş ortadan kalkmış, şirketin gerçek iradesini ele geçiren yönetim kurulu aynı zamanda da denetim görevini üstlenmiştir. Denetim kurulu ise prosedür gereği şekli bir denetim yapan organ olmaktan öteye gidememiştir. Ortaya çıkan bu boşluktan ise yetenekli bir azınlık istifade etmektedir.Güç boşluğu sorununun önlenebilmesi için pay sahiplerinin genel kurula rahatlıkla katılıp bilinçli bir şekilde oy kullanabileceği sistemlerin kabul edilmesi şarttır. Gelişmiş ülkeler, sorunun çözümü için yıllar önce bazı sistemler geliştirmiştir. Güç boşluğu sorununun önlenmesini sağlayan birtakım sistemler hukukumuzda da kabul görmeye başlamıştır. Özellikle Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri ile bu hususta önemli adımlar atılmıştır. Bununla birlikte çağın gereklerinin gerisinde kalmış eski genel kurul anlayışı, Türk Ticaret Kanunu Tasarı ile terk edilmiştir. Tasarının hedefi, genel kurul toplantısına önem ve işlev kazandıracak bir düzen yaratmak ayrıca pay sahipliği haklarının bilinçli kullanılacağı bir ortamı hukuken sağlamaktır.