Su ayak izi kavramı ve kullanıcıların su tüketimlerinin değerlendirilmesi: Akdeniz Üniversitesi Yerleşkesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA NUR GÖKÇE

Danışman: İbrahim Ethem Karadirek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Su ayak izi, kullandığımız ürünlerin üretim ve tüketim süreçleri boyunca doğrudan ya da dolaylı harcanan toplam su hacmi olarak tanımlanmaktadır. Doğrudan su ayak izi, evsel su tüketimi kaynaklarıdır. Dolaylı su ayak izi, 'sanal su' olarak da ifade edilir ve hesaplamak için bir ürünün üretiminden tüketimine kadar geçen sürede maruz kaldığı işlemlerin tamamında tüketilen suyu ölçmek gerekir. Süreç içerisinde ithal edilen suyun yolda tükettiği miktar da hesaplamalara dahil edilmektedir. Bu açıdan bakıldığında insanın tükettiği toplam suyu hesaplamak oldukça zordur; ancak su ayak izi hesaplamaları ile tüketimdeki gizli bağlantılar keşfedilebilmektedir. Su ayak izi türleri tüketimin cinsini sınıflandırma ve su tüketimini yönetmek açısından önemlidir. Mavi sBu ayak izi, yeşil su ayak izi ve gri su ayak izi olmak üzere üç farklı su ayak izi kavramı mevcuttur. Mavi su ayak izi tüketilen yeraltı ve tatlı su kaynaklarını; yeşil su ayak izi tüketilen yağmur suyu hacmi ve gri su ayak izi kirletilen tatlı suyun temizlenmesi için kullanılan toplam su miktarının ifadesidir. Bu tezin amacı, Akdeniz Üniversitesi ana yerleşkesinde eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüren ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencilerin doğrudan ve dolaylı su kullanımlarının değerlendirilmesi, su ayak izlerinin hesaplanması ve dolayısı ile çevresel farkındalıklarının artırılmasıdır. İklim değişikliği, hızlı nüfus artışı vb etkenler nedeni ile hali hazırda baskı altında olan su kaynaklarının, sürdürülebilirliğinin sağlanmasında kullanıcıların bilinçlendirilmesi önem arz etmektedir. Tez çalışması ile aynı zamanda üniversitemiz ana yerleşkesinin su ayak izinin haritalandırılması ve su kullanımı farkındalığının artırılması da amaçlanmaktadır.