Erkeklerin anlatılarında kadınlık imgesi, şiddet ve erkeklik tanımlamaları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALE NUR TUNÇAY

Danışman: Gönül Demez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Erkekliğe toplumsal olarak atfedilen iktidar, güç ve tahakküm biçimlerinin kadın-erkek ilişkileri üzerinden anlaşılması önem arz etmektedir. Erkeklerin, kadına yönelik şiddet uygulamasının arka planında yer alan bu hegemonya dinamiklerinin toplumsal ve kültürel nedenlerinin anlaşılması, şiddetin ortadan kaldırılması için bir gerekliliktir. Bu araştırmanın amacı, erkeklerin deneyimleri üzerinden hegemonik erkekliği anlamak, erkeklerin kadınlığa ilişkin tanımlamaları ve kadına yönelik şiddet konusuna yaklaşımlarının irdelenmesi oluşturmaktadır. Bu araştırmada, erkeklerin çocukluk yaşamlarındaki aile ilişkileri, anne ve baba ilişkileri, yetişkinlikte evlilik ilişkileri bağlamında şekillenen ataerkil hiyerarşik ilişki sistemi incelenmektedir. Ayrıca, araştırmada "erkeklik" ve "kadınlık" tanımlamalarına yüklenen kurguların toplumsal, kültürel ve ataerkil ağ içerisindeki alandaki temsiliyetinin derinlemesine irdelenmektedir. Buradan hareketle araştırmanın konusuna uygun olarak seçilen Uşak Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü'nün resmi kayıtlarından elde edilen veriler çerçevesinde seçilen aleyhinde 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamından tedbir kararı bulunan 37 erkek ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemi uygulanan araştırmada, erkeklerin yaşam öykülerine ve şiddet deneyimlerine odaklanılmıştır. Bu doktora tez araştırmasında öncelikle, katılımcıların demografik bilgileri derlenmiş, ardından çocukluk ve aile yaşantıları ve evlilik/birliktelik yaşantıları üzerinden gündelik yaşamdaki kadınlık ve erkeklik tanımlamaları derinleştirilmiştir. Ayrıca, şiddet uygulayan kimliğinin tanımlanma biçimleri ile erkeklik normlarına odaklanılmış ve şiddet eksenindeki erkeklik kodlarının neler olduğuna değinilerek, erkeklerin şiddete karşı çözüm önerilerinden elde edilen veriler tartışılmıştır. Bu verilerin sonucuna göre, erkeklerin toplumsal olarak beslenen iktidar kurgularının şiddet ile ilişkilendirilen en önemli aktör sayıldıkları görülmektedir. Bu iktidar biçiminin çocuklukta aile ilişkileri ile kurulduğu, yetişkinlikte kadın ve erkek ilişkileri ile meşrulaştığı ve yeniden üretildiği sonucuna varılmaktadır.