Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Güneş Enerjisi Santralleri için Yer Seçimi: Batı Akdeniz Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdülkadir Koçer
Eş Danışman: Ercüment Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel ısınmanın giderek daha belirgin hale geldiği günümüzde, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına duyulan ihtiyaç göz ardı edilemez. Fosil yakıtların tüketimi sadece küresel ısınmanın etkilerini şiddetlendirmekle kalmamakta, aynı zamanda hava kalitesini olumsuz etkilemekte ve insan sağlığını ciddi risk altına sokmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'nin Batı Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Antalya, Burdur ve Isparta illerinde güneş enerjisi santralleri (GES) için en uygun yerleri belirlemektir. Çalışmada, mekansal bilgilerin çıkarılması için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemi olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) kullanılmıştır. GES yer seçiminin değerlendirilmesinde iklim, ekonomi, topografya ve çevresel faktörler de dahil olmak üzere 11 kriter dikkate alınmıştır. Karar verme sürecinde kriterleri değerlendirirken daha objektif sonuçlar elde etmek amacıyla, santralin verimliliğini büyük ölçüde etkileyen güneş ışınımı, sıcaklık, bulut sıklığı oranı ve su buharı yoğunluğu gibi iklim faktörlerinin önem ilişkileri makine öğrenimi teknikleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Kriter ağırlıkları, uzman görüşleri, literatür gözlemleri ve makine öğrenimi sonuçları dikkate alınarak BAHP yöntemi ile hesaplanmıştır. Sonuçlar, bölgenin yaklaşık %20'sinin GES için uygun alanlardan oluştuğunu göstermektedir. Ayrıca bu çalışmada, bölgede kurulu olan GES'lerin konumu çevresel etkiler açısından da değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, mevcut santrallerin 72'sinin fay hatlarına, maden sahalarına, su kaynaklarına, yerleşim alanlarına ve yol güzergahlarına olan mesafeleri açısından uygun olmadığı belirlenmiştir.