Böbrek Nakli Alıcılarında Ağırlık Artışı ile Beslenme, Fiziksel Aktivite ve İmmunosupresif Tedavi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Deniz DEMET
Danışman: Nilgün Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Böbrek nakli alıcılarında ağırlık artışı ile beslenme, fiziksel aktivite ve immünosupresif tedavi arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem: Bu araştırma prospektif bir izlem çalışmasıdır. 15 Ekim 2016-15 Nisan 2017 tarihleri arasında böbrek nakli uygulanan ve onamları alınan hastalar (n=51) araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler Anket Formu, İlk Kontrol (1. Hafta), 3. ay ve 6. ay İzlem Formu ile toplanmıştır. Hastalara her üç izlemde de Besin Tüketim Kayıt Formu ve Fiziksel Aktivite Kayıt Formu verilerek üçer günlük besin alımlarını ve fiziksel aktivite uygulamalarını kaydetmeleri istenmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SAS 9.4 programında yapılmıştır. Cinsiyet gibi iki kategorili değişkenler arasındaki karsılaştırmalarda Mann-Whitney U, yaş, meslek gibi üç veya daha fazla kategorili değişkenler arasında Kruskall-Wallis Varyans Analizi uygulanmıştır. Korelasyon analizi ve ki-kare analizi yapılmıştır. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Böbrek nakli sonrası 3. ve 6. ay da ağırlık artışı vardır. Hastalar nakil sonrası ilk hafta, 3. ve 6. ay da besin ile aldıkları kalori miktarını ve fiziksel aktiviteyle harcadıkları enerji miktarını artırırlar. Besin alımı ile ağırlık artışı arasında pozitif yönlü orta dereceli (r=0.624); kortikosteroid miktarı ile ağırlık artışı arasında pozitif yönlü zayıf (r=0.281) bir ilişki saptanmıştır. Yaş, tacrolimus ve kortikosteroid miktarı ile harcanan enerji miktarı arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki (r=-0.196; r=-0.210; r=-0.220) saptanmıştır. Tekrarlı izlemlerde kadın ve erkeklerin kilo ortalamaları arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Böbrek nakli alıcılarında, birçok faktör nedeniyle ağırlık artışı olabilir. Bu çalışmadaki veriler, ağırlık artışı ile alınan kalori ve kortikosteroid miktarı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğunu, harcanan enerji ile ilişki olmadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: böbrek nakli, ağırlık artışı, beslenme, fiziksel aktivite, immünosupresif tedavi