İzmir İlinde Yaşayan Yaşlı Bireylerin Beslenme Alışkanlıklarının Saptanması ve Beslenme Durumlarının Değerlendirilmesi

Creative Commons License

Karaçar B., pamuk g., kürklü n. s., Kaner G.

İzmir Kâtip Çelebi üniversitesi sağlık bilimleri fakültesi dergisi, cilt.11, sa.3, ss.566-575, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışma, İzmir ilinde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireylerin beslenme alışkanlıklarının saptanması ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan bu araştırmaya, İzmir’deki dört eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı 347 yaşlı birey dahil edilmiştir. Veriler, yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları ve fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirilmiş; beslenme durumları 3 günlük besin tüketim kayıtları üzerinden analiz edilmiştir. Ayrıca, antropometrik (boy, vücut ağırlığı, bel çevresi ve üst orta kol çevresi) ölçümleri alınmış ve vücut bileşimi Biyoelektrik İmpedans Analizi yöntemi ile belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin %82,1’i günde iki ana öğün tüketirken, öğün atlama oranı %80,7’dir ve en sık öğle öğünü atlanmaktadır. Erkekler boy uzunluğu, vücut ağırlığı, kas kütlesi ve el kavrama kuvveti açısından kadınlara göre daha yüksek değerlere sahiptir (p<0,05); kadınlarda ise vücut yağ yüzdesi daha yüksektir. Günlük enerji alımı erkeklerde 1893,4±412,4 kkal, kadınlarda 1735,6±388,6 kkal’dır (p<0,05). Enerjinin %40’ından fazlası yağlardan sağlanmaktadır. Kalsiyum ve B12 vitamin alımları yetersiz bulunurken, peynir ve yumurta tüketimi yüksektir; katılımcıların %82,1’i her gün peynir, %74,6’sı ise her gün yumurta tüketmektedir. Buna karşılık süt, sebze ve meyve tüketimleri düşüktür. Sonuç: Yaşlı bireylerde dengesiz beslenme örüntüleri ve bazı mikrobesin ögelerinde yetersizlik yaygındır. Çalışma, yaşlı nüfusta yeterli ve dengeli beslenmeyi teşvik eden programların geliştirilmesine katkı sunmaktadır.
Objective: This study was conducted to determine the dietary habits and assess the nutritional status of individuals aged 65 and older living in the province of Izmir. Material and Methods: This descriptive, cross-sectional study involved 347 elderly individuals registered with four educational family health centers in Izmir. Data were collected via face-to-face interviews. The participants' demographic characteristics, dietary habits, food consumption frequencies and physical activity levels were assessed, and their nutritional status was analyzed based on three-day food consumption records. Additionally, anthropometric measurements (height, body weight, waist circumference, and upper mid-arm circumference) were taken, and body composition was determined using the Bioelectrical Impedance Analysis method. Results: While 82.1% of elderly individuals participating in the study consumed two main meals a day, 80.7% skipped meals, with lunch being the most frequently skipped. Men had higher values than women in terms of height, body weight, muscle mass and hand grip strength (p<0.05), while women had a higher body fat percentage. The daily energy intake was 1893.4±412.4 kcal for men and 1,735.6±388.6 kcal for women (p<0.05). More than 40% of energy came from fats. Although calcium and vitamin B12 intake was insufficient, cheese and egg consumption was high: 82.1% of participants consumed cheese daily, and 74.6% consumed eggs daily. Conversely, their consumption of milk, vegetables and fruit was low. Conclusion: Unbalanced dietary patterns and micronutrient deficiencies are common among elderly individuals. This study contributes to the development of programmes that promote adequate and balanced nutrition for this population.