Dijital Pazarlamadan Fijital Pazarlamaya: Kriz İletişimi Perspektifinden Kavramsal Bir Değerlendirme

Adalı G.

IV. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi (USBK’26), Bitlis, Türkiye, 1 - 02 Ekim 2026, ss.0-1, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bitlis
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.0-1
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Dijital teknolojilerin gündelik yaşamın ve tüketim pratiklerinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmesi, pazarlama anlayışında önemli dönüşümlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. İnternet, sosyal medya, mobil uygulamalar, yapay zekâ ve veri analitiği gibi teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte pazarlama faaliyetleri büyük ölçüde dijital kanallara taşınmış; tüketicilerle marka arasındaki etkileşim biçimleri yeniden şekillenmiştir. Bu dönüşümün bir sonucu olarak gelişen fijital pazarlama, tüketicilere tüm temas noktalarında kesintisiz ve bütünleşik bir deneyim sunmayı amaçlamaktadır. Ancak dijital ve fiziksel kanalların eş zamanlı yönetimini gerektiren bu yapı, kriz iletişimi açısından da yeni fırsatlar ve zorluklar doğurmaktadır. Günümüzde krizler yalnızca dijital platformlarda değil; mağazalar, mobil uygulamalar, sosyal medya, müşteri hizmetleri ve diğer temas noktalarını kapsayan çok kanallı bir iletişim ağı içerisinde yönetilmektedir. Bu nedenle, kriz iletişiminin geleneksel dijital pazarlama yaklaşımından fijital pazarlama perspektifine doğru yeniden değerlendirilmesi önem kazanmaktadır.Bununla birlikte, tüketicilerin fiziksel ve dijital deneyimleri birbirinden bağımsız olarak değerlendirmemeye başlaması, yalnızca dijital kanallara odaklanan pazarlama yaklaşımlarının ötesine geçilmesini gerekli kılmıştır. Bu noktada fiziksel (physical) ve dijital (digital) deneyimlerin bütünleşmesini ifade eden “fijital pazarlama” kavramı öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijital pazarlamadan fijital pazarlamaya geçiş sürecini kriz iletişimi perspektifiyle ele alarak mevcut literatürü kavramsal açıdan değerlendirmek ve bu iki araştırma alanı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırma, literatür taraması yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup dijital pazarlama, fijital pazarlama ve kriz iletişimi alanlarında yayımlanmış ulusal ve uluslararası akademik çalışmalar bütüncül bir yaklaşımla incelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, fijital pazarlamanın kriz iletişimini tek kanallı dijital iletişim anlayışından çıkararak fiziksel ve dijital temas noktalarının koordineli yönetimine dayalı bütünleşik bir iletişim yaklaşımına dönüştürdüğü görülmektedir. Ayrıca, bu dönüşümün marka itibarının korunması, tüketici güveninin sürdürülmesi ve kriz sonrası kurumsal dayanıklılığın artırılması açısından stratejik bir rol üstlendiği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, fijital pazarlama ile kriz iletişimi literatürünü ortak bir kuramsal çerçevede bir araya getirerek alandaki kavramsal boşluğa dikkat çekmekte ve gelecekte gerçekleştirilecek ampirik araştırmalar için öneriler sunmaktadır. Bu yönüyle araştırmanın hem pazarlama hem de kriz iletişimi literatürüne katkı sağlaması beklenmektedir.

 

 

Anahtar kelimeler: Dijital pazarlama, fijital pazarlama, kriz iletişimi, tüketici deneyimi, dijital dönüşüm.